Antropolog Jean Rouch ve sosyolog Edgar Morln’ln birlikte çektiği Chronique d’un Été - Chronicle of a Summer, bütün belgesellerin en önemlisi ve en çok anılanıdır. Türün bazı öncülerinin (Dziga Vertov ve Robert Flaherty) yarattığı gelenekleri ve teknikleri kullanan Rouch ve Morin, 1960’ların başlarında Paris’te, günlük yaşamın kalıplarını ve işleyişlerini belgeler. O dönemde 16 mm. film ekipmanı ve tekniklerinde meydana gelen bazı temel değişikliklerden yararlanan film, gitgide daha hareketli hale gelen ve "nesnel" bir aracın sağladığı, ortaya yeni yeni çıkmaya başlayan olanakları sergiler.Bazı açılardan Chronique d’un Eté’nin gözlemci bir üslubu olduğu söylenebilirse de film kendi yöntemsel ve ahlaki yaklaşımını durmadan sorgular. Bu açıdan, filmin "son halinin" gösterilmesini ve eleştirel biçimde tartışılmasını filme dahil ederek, Flaherty’nin yaklaşımını geliştirir (o da çekimlerini Nanook of the North-Kuzeyli Nanook’a, (1922), konu olan Inuit’lere göstermekte ısrarcıydı). Ayrıca Chronique d’un Été bize bazen Morin’le konuşan, diğer zamanlarda kamera önünde "var olmayı sürdüren" karakterlerinin yaşantısından anlar sunsa da aynı zamanda kendisini bilinçli bir biçimde, konu edindiği öznelerin etkileşimli karşılıklarını içine alan etnografik ya da antropolojik bir deney olarak damgalar.Belki de Chronique d’un Eté’nin en çarpıcı yanı aracısız aktarılan gerçeklik anlarını yakalama başarısından daha çok, gerçeklikle, kameranın varlığıyla dayattığı gösterinin (ya da bir gerçeklik olarak gösterinin) karışımını, eleştirel biçimde inceleyebilme kapasitesidir. Frederick Wiseman’in kamerayı ve yönetmeni silmek için büyük gayret harcayan belgesellerinin aksine, Rouch’un ve Morin’in filminde her ikisinin de varlığına ısrarla vurgu yapılır. Böylelikle kamera ve yönetmen, günlük yaşamın gözlemcilerinden ziyade, bu yaşamın inşasında ve gözler önüne serilmesinde etkin olarak gösterilir. Bununla birlikte toplama kampından sağ kurtulan Marcelline’in, son derece açık biçimde "kişisel" yorumları eşliğinde Paris sokaklarında yürümesinde, cinéma vérité türünün yaklaşmakta olan "özgürlüğü"nün izleri sezilebilir. Bu film, "dolaysız" sinemanın gücünü ve tekniklerini bir yandan biçimlendiren bir yandan da eleştirel açıdan sorgulayan, ileri görüşlü bir çalışmadır.

Sinema tarihinin en iyi filmleri arasında gösterilen 1966 yapımı İyi, Kötü, Çirkin'in unutulmaz final sahnesinin çekildiği, İspanya'nın Burgos kenti yakınlarındaki Sad Hill Mezarlığı'nın 50 sene sonra birçok gönüllünün desteği ve çabasıyla yeniden gün yüzüne çıkarılması, filmde emeği geçmiş Clint Eastwood, Ennio Morricone gibi isimlerin yanı sıra James Hetfield gibi filmin hayranlarının ve gönüllülerin ağzından anlatılıyor.

Bob Marley'in evrenselliği, müzik tarihine katkısı ve toplumsal, siyasal bir öncü olarak üstlendiği rol tek kelimeyle benzersiz. Marley, bir müzisyen, bir devrimci ve bir efsane olarak gençliğinden uluslararası yıldız oluşuna dek bu efsane sanatçının yaşam öyküsünü anlatıyor. Marley ailesinin desteğiyle gerçekleştirilen filmde daha önce gün yüzüne çıkmamış görüntüler, inanılmaz performanslar ve yakın dostlarıyla yapılmış röportajlar da yer alıyor. İlk kez Berlin Film Festivalinde izleyiciyle buluşan filmin yönetmeni, İskoçyanın Son Kralı filmini de çeken Kevin Macdonald filmde, ölümünden 30 yıl sonra bile Bob Marleyin nasıl hâlâ dünyanın dört bir yanındaki insanlara hitap etmeyi sürdürdüğünü inceliyor.

Don McCullin yaşayan en önemli savaş fotoğrafçılarından biri olarak kabul edilmektedir ve günümüzde pek çok savaş muhabirine, foto-muhabire ilham kaynağı olmaktadır. Bu belgeselde McCullin kendisi 30 yıllık kariyerini anlatarak, muhabir olarak tanık olduğu savaşları, afetleri anlatarak dünyanın hemen hemen her kıtasında tarihe tanıklık ettiği fotoğrafçılık serüvenini de masaya yatırıyor. McCullin’nin sadece hayatı ve çalışmalarına değil, gazeteciliğin ahlaki boyutuna da değinen belgesel fotoğrafçının kariyeri boyunca değişen mesleki dinamikleri de gözler önüne sermeyi amaçlıyor.İyi seyirler..

Yeraltı çizgi roman sanatçısı R. Crumb’ın çalışmalarını bilenler, birkaç tahtasının eksik olduğunu tahmin edebilir ve gerçekten de haklı çıkabilirler. Oysa ki Terry Zwigoff’un, Crumb’ın hayatını anlatan bu hüzünlü ve büyüleyici belgeselinin en büyük keşiflerinden biri, R. Crumb’ın, hepsi de beklenmedik yetenek ve yaratıcılık sahibi olan ancak bu yaratıcılık gücünü birbirinden son derece farklı hal ve dışavurumlara akıtan üç kardeşten en az acayibi, ve en iyi uyum göstereni olması. Kardeşlerden biri, zamanının çoğunu San Francisco sokaklarında meditasyon yaparak geçiriyor. Diğeriyse, evinde annesiyle gizlenerek klinik depresyon ve delilikle mücadele eden bir münzevi. Bu iki kardeş de en az R. Crumb kadar sanata yatkın ve yetenekli; ve filmin büyük kısmı, paylaştıkları görece sıradan çocukluk evresinin üç kardeşi nasıl farklı yönlere itmiş olduğunu gözler önüne seriyor.

Ünlü yapımcı Lili Fini Zanuck’un yönettiği Eric Clapton: Perdelerin Ardında Yaşam efsanevi gitarist Eric Clapton’ın travmatik çocukluğundan BluesBreakers, The Yardbirds ve Cream’li günlerine, 70’li yıllardaki uyuşturucu ve alkol bağımlılığından George Harrison’ın eşi Pattie Boyd’a duyduğu aşka, solo kariyeri ve küçük yaştaki oğlunun ölümüne kadar hayatının her devresine ayrıntılı ve özenli bir bakış atan biyografik bir belgesel. Zanuck’un ilk uzun metraj yönetmenlik denemesi Rush’ın (1991) müziklerini besteleyen Clapton dostlukları uzun yıllara dayanan Zanuck’la kalp kırıklıkları, acılar ve başarılarla dolu hayatının en mahrem detaylarını içtenlikle paylaşıyor. Zanuck’un daha önce gün yüzüne çıkmamış arşiv görüntülerinden ve ses kayıtlarından derlediği film adını blues müziğin en temel akor dizisinden alıyor.

1996 senesinde ana vokalist Chris Martin ve ana gitarist Jonny Buckland tarafından kurulan grup 20 senelik serüveni belgeselleşiyor. Pectoralz adıyla UCL (University College London)'da kurulan ekip Starfish ve sonrasında 1998 senesinde de Coldplay olarak yoluna devam ediyor. İlk 3 EP ve single'larıyla ivmeyi arttıran müzik grubu Yellow adlı single ile Merkür Ödülü aday olarak çıkışını Parachutes albümüyle yaptı. Dinleyici kitlesi de sürekli artan grup, Viva la Vida or Death and All His Friends (2008) albümüyle Grammy Ödülleri kazandı. Son albümünü 2015 yılında çıkaran Coldplay'in kariyerinden canlı performanslar, daha önce görülmemiş görüntüler, röportajlar ve daha birçok şey bu belgeselde olacak. Belgeselin yönetmenliğini ise Mat Whitecross üstleniyor.

Cove belgeseli ile Oscar kazanan yönetmen Psihoyos, bu sefer yok olmaya yüz tutmuş canlı türlerini korumaya çalışan bir grup aktiviste odaklanıyor. Bu yüzyılın sonuna kadar dünyadaki türlerin yaklaşık yarısının yok olacağının öngörüldüğünü düşünürsek, bu belgeselin farkındalık yaratması açısından oldukça önemli olduğunu söylenebilir.

Reis ve Cordeiro'nun tartışmasız başyapıtı, Portekiz'in uzak Trás-os-Montes bölgesinin insanlarında ve manzaralarında hala yankılanan mitleri ve efsaneleri lirik bir şekilde keşfederek etnografik sinemanın anlamını ve olanaklarını ortaya koyan bir sinema klasiği.

The Devil and Daniel Johnston (2005), Amerikalı lo-fi şarkıcı, söz yazarı ve görsel sanatçı Daniel Johnston'ın (1961–2019) trajik ve ilham verici yaşamını konu alan ödüllü bir belgesel filmdir. Yönetmenliğini Jeff Feuerzeig'in üstlendiği yapım, sanatçının dehası ile ağır psikolojik rahatsızlıkları arasındaki ince çizgiyi sarsıcı bir şekilde gözler önüne serer.Belgesel, Daniel Johnston'ın çocukluğundan itibaren ev kayıt cihazlarıyla (boombox) kaydettiği kasetleri, kendi yaptığı animasyonları, çizimlerini ve ses günlüklerini kullanır. Johnston'ın bipolar bozukluk ve şizofreni ile mücadelesi, dinî takıntıları (şeytan ve iblis korkusu) ve üniversite yıllarında aşık olduğu karşılıksız ilham perisi Laurie'ye olan saplantısı detaylıca işlenir. Austin, Teksas'ta kendi kasetlerini elden dağıtarak başlayan müzik yolculuğu, zamanla Kurt Cobain, Matt Groening ve David Bowie gibi isimlerin dikkatini çekerek onu bir yeraltı efsanesine dönüştürmüştür.

Baudelaire’in şiiri ve Offenbach’ın müziği eşliğinde; baştaban, friz ve balkonlar gibi her türden mimari ögelerin bulunabildiği Paris’in çıplak ya da yarı çıplak kadın heykel sütunları üzerine bir belgesel.

Fransız belgeseli Le Monde Du Silence (The Silent World) - Sessiz Dünya, oşinograf Jacques-Yves Cousteau ve genç Louis Malle tarafından çekilmiştir. Sessiz Dünya, okyanusun derinlerindeki renkleri gösteren ilk deniz altı görüntülü filmler arasındadır. Filmin ismi Jacques-Yves Cousteau'nun 1953 yılında yazdığı The Silent World: A Story of Undersea Discovery and Adventure adlı kitabından alınmıştır.Film Calypso gemisinde çekilmiştir. Jacques-Yves Cousteau ve ekibi filmi Akdeniz, Basra Körfezi, Hint Okyanusu ve Kızıl Deniz'de çekmiştir. Bu nedenle filmlerin çekimleri iki sene sürmüştür.Ancak daha sonra film, çevreye zarar verdiği gerekçesiyle birçok eleştiriye maruz kalmış. Mesela, Jacques-Yves Cousteau deniz canlılarını görüntülemek için mercan kayalıklarında dinatmit patlatmış; ama daha sonra Jacques-Yves Cousteau çevreye daha çok önem vermeye başlamıştır ve çevreyi koruma hareketinin babası olarak anılır.Sessiz Dünya, en iyi belgesel Oscar'ını ve Altın Palmiye ödüllerini kazanmıştır ve 2004 Cannes Film Festivalindeki Michael Moore'un Fahrenheit 9/11 filmine kadar bu ödülü kazanan tek belgesel olmuştur.

Vahşi yaşam belgeselleri ile ün yapan ödüllü belgeselci, fotoğrafçı ve kameraman Luc Jacquet, Antarktika’nın buz çöllerinde, dünyanın barınılması en güç bölgesinde İmparator Penguenler’in peşine düşüyor.

Dusan Makavejev'in yönettiği Nevinost Bez Zastite (Innocence Unprotected) - Korumasız Masumiyet, Belgrad'ın Nazi işgali sırasında uzun metrajlı bir film çeken ve bu nedenle kurtuluştan sonra bazı sorunlar yaşayan ünlü Sırp atlet ve sinema tutkunu hakkında belgesel.

Efsanevi film yapımcısı Ingmar Bergman, ölümünden sadece dört yıl önce İsveçli belgeselci Marie Nyreröd ile Fårö Adası'ndaki evinde bir araya gelerek çalışmalarını, korkularını, pişmanlıklarını ve süregelen sanatsal tutkusunu tartıştı. Bu, ünlü münzevi yönetmenin şimdiye kadar katıldığı en nefes kesici samimiyetteki röportaj serisiyle sonuçlandı ve daha sonra uzun metrajlı Bergman Adası filmine dönüştürüldü. Nyreröd'ün derinlemesine, açıklayıcı ve Bergman'ın eserlerinin yanı sıra özel hayatına dair seçkin anekdotlarla dolu filmi, sinemayı dönüştüren bir adama unutulmaz bir son bakış.

Film, yönetmenin “Memorias del Saqueo” ile başlayan üçlemesinin son parçası olarak düşünülebileceği gibi üçlemeden bağımsız olarak da izlenebilir. 21. yüzyılın başlarından itibaren Arjantin’de ortaya çıkan ekonomik ve sosyal krizleri ele aldığı tarihsel belgeler niteliğindeki diğer iki filmden farklı olarak bu filmde yönetmen bugünün ve geleceğin kuşaklarına daha iyimser bir bakış açısı ile seslenmektedir. Film boyunca Solanas ülkenin farklı bölgelerini ve muhtemelen birçok Arjantinlinin dahi bilmediği ulusal kuruluşları göstererek ülkenin potansiyel ve mevcut teknolojik ve bilimsel konumunu, yer altı zenginliklerini, çalışkanlığını bilimsel ve tarafsız bir dille sunmaktadır. Film basit bir şekilde yapılandırılmıştır ve basit bir mesaj vermektedir: Burada, Arjantin’de de yapabiliriz.

2009 César En İyi Belgesel. Yeni Roman hareketinin ve savaş sonrası sinemanın önemli isimlerinden olan seksen yaşındaki Agnès Varda, sık sık işlerinde kendisini kameranın önüne koymuştur. Ama bunların sonuncusu, özgeçmiş niteliğinde bir deneme, yönetmenin bir sahilde geri geri yürüdüğü sahneyle açılan "bir çiçek dürbünü, bir kolaj, bir fantezi" adeta. Sahildeyiz, çünkü biri gelip onu açsa içindeki sahillerin ortaya çıkacağını söylüyor. Yönetmen dostu Chris Marker'ın da elle çizilmiş bir kedi cismine bürünerek anlattığı Agnès'in Plajları, Varda'nın fotoğraflar, eski çekimler, film sahneleri ve günümüzde çekilen sekanslardan örülü yaşamına ve hafızasına dair derin, çekici ve dokunaklı ifadelerden oluşuyor.

Katalan mimar Antoni Gaudí (1852 - 1926) dünyanın en şaşırtıcı binalarından, iç mekanlarından ve parklarından bazılarını tasarladı; Japon yönetmen Hiroshi Teshigahara, yirminci yüzyılın ikinci yarısının estetik açıdan en cüretkar filmlerinden bazılarını inşa etti. Burada onların sanatı eşsiz, büyüleyici bir sinema deneyimiyle birleşiyor. Görsel bir şiirden daha az belgesel olan Teshigaharas Antoni Gaudí, izleyicileri Gaudi'nin henüz tamamlanmamış devasa başyapıtı Barselona'daki Sagrada Familia katedrali de dahil olmak üzere gerçekten muhteşem mimarisinde bir tura çıkarıyor. Teshigahara, konusunun organik yüzeylerindeki kıvrımlar kadar cesur ve şehvetli kamera çalışmasıyla Gaudi'yi filmde ölümsüzleştiriyor.

Emmy, Grammy, Oscar ve Tony ödüllü Rita Moreno, 70 yıllık olağanüstü Hollywood kariyerinin öyküsünü cüretkârlık ve iğneleyici mizahla yoğurduğu bir dille anlatıyor.

Belçikalı film yapımcısı Chantal Akerman, New York'ta yaşıyor. Şehrin filme alınmış görüntülerine, Chantal Akerman'ın Brüksel'deki evindeki sevgi dolu annesinin metinleri eşlik ediyor. Akerman'ın bizzat kendisi tarafından okunan annenin sözleri yavaş yavaş kaybolurken, Şehir giderek daha fazla ön plana çıkıyor.

Amerikan tarihinin olağanüstü bir dönemindeki cesaret ve tehlikeyi, gurur ve tutkuyu canlı bir biçimde aktaran, içten bir epik. Dünya, 1968'le 1972 arasında, Amerika'nın Ay'a gönderdiği her uzay aracını hayranlıkla izledi. Ay'ın yüzeyinde yalnızca 12 Amerikalı yürüdü ve onlar dışında, bugüne dek başka bir dünyaya ayak basmış hiçbir insan yok. Şimdi ilk ve büyük olasılıkla son kez, Ayın Gölgesinde, çoğu daha önce hiç görülmemiş özgün NASA çekimlerinden görüntüleri, hala hayatta olan astronot söyleşileriyle birleştiriyor.

1969 yılında Ingmar Berman, görüntü yönetmeni olarak Sven Nykvist ile birlikte adanın geleceğine dair oldukça karamsar bir bakış açısıyla sonlanan Fårö Belgesi filmini çekti. Filmdeki sahnelerden biri bir okul otobüsü ve içindeki genç yolculara aittir. Bergman, on yıl sonra Fårö Document 1979 adlı uzun belgeselinde bunlara ve gerçeklere geri döner.Almanya'da geçirdiği zamanın ortasında Bergman, sevdiği uzak İsveç adasını ve orada yaşayanların sosyoekonomik gerçeklerini incelediği ikinci belgeseli için Fårö'ye döndü. Bir öncekinden daha uzun, daha iyimser ve daha az münzevi olan bu film, adanın 673 sakininin yaşamından bir takvim yılı kesitler sunarken, birçoğunu yorulmak bilmeden koyun kırkarken, çatıları örerken, hayvan keserken ve çeşitli toplumsal ritüelleri yerine getirirken gözlemliyor. Yirmi sekiz saatlik materyalden damıtılan Fårö Document 1979, hayatın döngüsel doğasının lirik bir tasviridir.

They'll Love Me When I'm Dead, efsanevi yönetmen Orson Welles'in hayatının son 15 yılına ve tamamlayamadığı son başyapıtı The Other Side of the Wind'ın çalkantılı yapım sürecine odaklanan 2018 yapımı ödüllü bir belgesel filmdir. Oscar ödüllü yönetmen Morgan Neville tarafından yönetilen yapım, ismini Welles'in sinema endüstrisine sitem ederek söylediği ünlü bir sözden alır.Belgesel, Hollywood'a görkemli bir geri dönüş yapmayı hedefleyen Orson Welles'in, 1970 yılında çekimlerine başladığı fakat yasal, finansal ve siyasi krizler nedeniyle bir türlü bitiremediği The Other Side of the Wind (Rüzgarın Diğer Yakası) filminin perde arkasını anlatır. İronik bir şekilde Welles'in üzerinde çalıştığı film de zaten bitirilmeyi bekleyen bir film uğruna mücadele eden yaşlı bir yönetmenin hikayesini konu alıyordu.Welles 1985 yılında hayata gözlerini yumduğunda arkasında kilometrelerce uzunlukta, kurgulanmamış ham film şeritleri bıraktı. Yapım; arşiv görüntüleri, set içi kayıtlar ve Peter Bogdanovich ile Frank Marshall gibi sürece bizzat tanıklık etmiş sinemacıların röportajlarıyla dönemin Hollywood kültürünü ve Welles'in dahi ama kaotik kişiliğini inceler.

Tarık Hodziç, Bruce Dickinson’un 1994’te çıkarılan Saraybosna konseriyle ilgili belgeselini yazıyor ve yönetiyor. Şehir kuşatma altındayken Dickinson, korkunç şiddetin ortasında yakalanan yerel halk için bir rock konseri düzenledi.Buraya giden hayranların katkılarıyla birlikte konserden arşiv görüntüler yer almaktadır.

Sinema tarihini araştıran olağanüstü 15 bölümlük belgeselinin son bölümü, Filmin Hikayesi: Bir Odyssey. Mark Cousins, covid krizinin "öncesi" ile "sonrası" arasında bir köprü kuruyor.Mark Cousins, farklı filmleri araştırırken, teknolojinin yeni bir yüzyılda sinemanın seyrini nasıl değiştirdiğini ve Covid'in süreci nasıl sürdürdüğünü anlatırken umut ve iyimserlik sunuyor.

Delphine Seyrig ve Carole Roussopoulos, 1970’lerin ortalarında çekmeye başladıkları videolarla, kadınların maruz kaldığı ayrımcılıklara dikkat çektiler. Bu ikilinin elindeki kayıtlardan, arşiv görüntüleri ve röportajlardan oluşan bir belgesel.Les Insoumuses adlı video kolektifinin kurucusu Fransız oyuncu Delphine Seyrig ve İsviçreli yönetmen Carole Roussopoulos’un dostluğunu ve aktivizmlerini konu alan belgesel, Fransa’da 1968 sonrası hız kazanan feminist hareketi resmediyor.

Emir Kusturica’nın yönettiği El Pepe, Una Vida Suprema (El Pepe: A Supreme Life) - El Pepe, Yüce Bir Yaşam, 2010-15 yılları arasında Uruguay’ın devlet başkanlığını yürütmüş olan, “El Pepe” lakaplı José Mujica hakkında bir belgesel. Film, Kusturica’nın, görevde olduğu yıllarda başkanlık sarayı yerine kendi evinde yaşaması, eski şahsi arabasını kullanmaya devam etmesi, toplantılara terlikle katılması gibi mütevazı duruşuyla tanınan Mujica ile yaptığı sohbetler üzerine kurulu.

İki Dil Bir Bavul, üniversiteden yeni mezun olmuş ve uzak bir Kürt köyüne atanmış Türk öğretmenin bir yılını, onun okula yeni başlayan ve Türkçe bilmeyen çocuklarla yaşadıklarını anlatır. Bir yıl boyunca öğretmenin farklı bir topluluk ve kültür içindeki yalnızlığına, çocuklar ve köylülerle yaşadığı iletişim problemine, çocuklardaki değişime tanık oluruz. Bu süreç boyunca öğretmen ve çocuklar birbirlerini yavaş yavaş tanımaya ve anlamaya başlarlar.

İran'lı kadın şair Füruğ Ferruhzad (Forugh Farrokhzad)'ın 1962 yılında çektiği ilk ve tek film olan Khaneh Siah Ast (The House is Black) - Ev Karadır, 20. yüzyıl İran şiirinin en büyük isimlerinden olan ve 1967 yılında henüz 32 yaşındayken bir trafik kazası sonucu hayatını kaybeden Ferruhzad ile birlikte, o dönemde toplumdan tecrit bir bölgede yaşayan cüzzam hastalarının arasında insana dair, dünyaya dair şiirsel, ruhani ve aynı zamanda sarsıcı bir yolculuğu konu ediniyor.

Bir kamera ekibi Tayland'ı dolaşarak köylülerden sürekli büyüyen bir hikâyenin bir sonraki bölümünü yaratmalarını ister. Televizyon takıntılı bir boksör, bir grup okul çocuğu, yalnız bir kauçuk ağacı yetiştiricisi ve kavgalı yiyecek satıcıları; cadılar, kaplanlar, sürpriz ikilemler ve imkansız geri dönüşler içeren bir hikayeye katkıda bulunur.

Garth Brooks ve Taylor Swift gibi megastarların kökeni, Nashville'in müzik tarihinin gidişatını değiştiren tesadüfi dönüm noktası olan The Bluebird Cafe'de hayallerinin peşinde koşan yeni şarkıcı-şarkı yazarlarını takip ediyor.

Kuzeyli Nanook 1922 yapımı bir Robert J. Flaherty filmidir. Belgesel sinemanın en önemli örneklerinden biri sayılır. Hudson Körfezinde yaşayan bir Eskimo ailesinin yaşamını konu alır. Belgeselin ilk bantları kaza sonucu yanmıştı. Daha sonra Flaherty geri döndü ve tekrar aynı belgeseli çekti. Filmde eskimo ailesinin buzdan ev yapmaları, çocuklarını beslemeleri, avlanmaları gibi soğuk yaşamlarının en ince ayrıntıları görülebilir.

Belgesel niteliğindeki film, ABD’de siyahi vatandaşların kanun önündeki pozisyonlarına ve hapishane koşullarına dikkat çekiyor. Son zamanlarda medyaya da sıkça yansıyan, Amerika’daki polislerin siyahilere karşı olan orantısız şiddet olayları tüm ülkede ve dünya çapında büyük tepki görmüştü. Hüküm giymiş mahkumların güçlü bir oranının siyahilerden oluştuğunu da belirten yönetmen bunun yalnızca suçla değil aynı zamanda Amerika’nın yargı sistemiyle de ilgisine dikkat çekiyor.

Ekolojik eşikler aşılmış, ekonomik eşikler aşılmış, nüfus eşikleri aşılmış, sosyal uyum bozulmuş. İşte neoliberal kentleşmenin fotoğrafı: “Ekümenopolis”. Bu ilk uzun metrajlı belgeseliyle İstanbul’a bütüncül bir yaklaşımla bakmayı amaçlayan ve değişim kadar onun dinamiklerini de sorgulayan İmre Azem, bizi yıkılmış gecekondu mahallelerinden gökdelenlerin tepelerine, Marmaray’ın derinliklerinden üçüncü köprünün güzergâhına, gayrimenkul yatırımcılarından kentsel muhalefete, bu uçsuz bucaksız kentte bu sayede belki de yaşadığınız İstanbul’u yeniden keşfedeceğinizuzun bir yolculuğa çıkartıyor.

Martin Scorsese’nin çektiği bu müzik biyografisi, tıpkı Bob Dylan: Eve Dönüş Yok gibi, mükemmeliyetçi bir sanatçının, kültürü şekillendiren bir efsanenin hayatına odaklanıyor. George Harrison’ın eşi Olivia Harrison’ın ön ayak olduğu ve ortak yapımcılığını üstlendiği George Harrison: Fani Dünyaya Karşı, Beatles’ın fırtınalı rock’n’roll hikâyesiyle başlayıp grubun yükselişi ve dağılışıyla sürüyor.Bundan sonra ise başarılı bir film yapımcısı, dünya müziğine büyük katkılarda bulunan bir dahi ve bir aile babası olarak George Harrison’ın hayatına odaklanıyor. Beş yıl süren yoğun araştırmalar sonucu ortaya çıkan film; müzik, filmler, fotoğraflar, anılar ve röportajlardan oluşuyor.

“Baraka”, kelimelerle zor tarif edilebilen, gerçek anlamda ‘görsel’ bir film. “Baraka”‘da konuşma yok, “Baraka”da standart bir olay örgüsü yok. Sadece büyük metropollerin ve mistik doğu’nun gizemli resimleri var. Binbir türlü sinemasal atraksiyonla kotarılan ve sürekli çalan müzik eşliğinde seyirciye sunulan “Baraka”, bizleri kimi zaman Japonya’nın kalabalık yerleşim birimlerindeki kargaşaya ortak ediyor, kimi zamansa sufi törenlerine götürüyor. Açılışında, yaşlı bir maymunun hüzünlü bakışıyla sizi etkileyecek olan “Baraka”, yedinci sanatın teknik anlamda ulaştığı noktayı göstermekle kalmıyor, aynı zamanda bizlere içinde yaşadığımız ‘gelişmiş-sanayii toplumu’ndan insan manzaraları sunuyor.

Paris is Burning, 1980li yılların sonlarına doğru, New York’ta yaşayan eşcinsel, transseksüel, Afroamerikan ve Latin kökenlilerin düzenledikleri balolara dair bol ödüllü bir belgesel. O yıllarda özellikle “drag queen”lerin, “crossdresser”ların rağbet ettiği bir etkinlik olan balolarda, herkes kategorilere uygun olarak giyinip podyumda yürüyerek hem kendilerini istedikleri gibi ifade ediyor hem de birinci olmak için yarışıyorlardı. Balolar o dönemde New York’taki altkültürel gruplarda oldukça popülerdi. Öyle ki ünlü bir moda dergisi olan Vogue’un kapak fotoğraflarındaki duruşları örnek alarak, daha sonra Madonna’nın da kullanacağı “voguing” isimli bir dans türü bile üretilmişti.Belgesel temelde bu balo kültürüne odaklanırken, bir yandan da New York’ta özellikle transseksüellerin yaşadığı ve aynı soy ismini kullanan LGBT’lerin yaşadığı evler, AIDS, seks işçiliği gibi konuları da tüm gerçekliğiyle yansıtıyor. Film, toplam 16 ödüle sahip.

1980’lerin sonunda Friedmanlar, saygı gören bir bilgisayar ve müzik öğretmeni olan baba Arnold Friedman, anne ve ev hanımı olan Elaine Friedman ve üç yetişkin oğulları David , Seth ve Jesse Friedman, tipik bir orta sınıf Amerikan ailesidir. Her ne kadar mutlu bir tabloya sahip olsalar da bir gün Arnold’un çocuk pornosu işinin içinde olduğunun açığa çıkması ve bu konuda suçlanması ile umulmadık ve keskin bir dönüşüm başlar. Film bir belgesel niteliğinde izleyicisi ile buluşuyor.Capturing the Friedmans - Canım Babacığım, toplam 25 ödül kazanmış bir yapım.

"Fahrenheit 9/11" Akademi ödüllü film yapımcısı Michael Moore'un, özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nde fırtınalar koparan ve koparmaya devam edecek gibi görünen çarpıcı ve sarsıcı yeni filmi."Bowling for Columbine" filmiyle aldığı harika eleştiriler ve kazandığı büyük popüler başarıdan sonra, Moore, kendine özgü mizah tarzı ve ısrarcı tutumu ile Bush hükümetinin dış politikası hakkında korkusuz bir araştırmaya girişti. Ender görüntüleri, uzmanların ifadelerini ve kendisine özgü zor sorulara verilen cevapları birleştirerek avını gerçekleştirdi. Film bu günlerde Amerika'nın karşı karşıya olduğu en ateşli konuları ele alıyor. Michael Moore, 9/11'deki Suudi Arabistan bağlantısını görmezden gelip, Irak'la savaşa balıklama dalan George W.Bush ve yakın çevresine kuşkucu bir yaklaşımla yöneliyor.

Peter Davis'in 1974 tarihli dönüm noktası niteliğindeki belgeseli Hearts and Minds (Kalpler ve Zihinler), ABD'nin Vietnam'a müdahil oluşunu, etrafını saran tartışmaların doruğa ulaştığı bir dönemde korkusuzca gözler önüne seren şaşırtıcı ve cesur bir film. Davis, röportajlardan haber filmlerine, çatışma görüntülerinden iç cephede yol açtığı kargaşaya kadar çok sayıda kaynak kullanarak savaşın feci etkilerine dair güçlü ve etkileyici bir tablo çiziyor. Patlayıcı, ikna edici ve sarsıcı olan Kalpler ve Akıllar, ezici bir duygusal deneyim ve tarihin bu yıkıcı dönemi hakkında bugüne kadar yapılmış en önemli kurgusal olmayan film.