Drylongso, Amerikalı sanatçı ve yönetmen Cauleen Smith tarafından yönetilen, senaryosu Smith ile Salim Akil tarafından yazılan 1998 yapımı bağımsız bir Amerikan büyüme-drama (coming-of-age) filmidir. 1990'ların Kendin Yap (DIY) sinema kültürünün kayıp hazinelerinden biri olarak kabul edilen film, dönemin Afro-Amerikan gençliğinin karşı karşıya kaldığı toplumsal sorunları özgün bir dille ele alır.1990’ların 'Kendin Yap' sinema kültürünün yeniden keşfedilen bir hazinesi olan, Cauleen Smith imzalı Drylongso; ırksal adaletsizliğe yönelik keskin bir bakışı, sevgiyle ve el emeğiyle dokunmuş bir dostluk, cinayet gizemi ve aşk hikayesinin içine nakşediyor. Çevresindeki genç siyah erkeklerin maruz kaldığı ölüm oranlarının ürkütücülüğü karşısında dehşete düşen Oaklandlı (Kaliforniya) gözü pek sanat öğrencisi Pica (Toby Smith); onların varlığını Polaroid karelerde ölümsüzleştirmeye çalışırken, bir yandan istismara uğradığı ilişkisinden kaçan bir kadınla (April Barnett) sarsılmaz bir dostluk kuruyor; diğer yandan ise aşkı, kalp kırıklığını ve şiddetin gündelik gölgesini deneyimliyor. Doksanlı yılların Oakland kentindeki o capcanlı topluluk ruhunu büyük bir maharetle yakalayan Smith; hem Siyah kadın yaratıcılığına adanmış, sinemada eşine az rastlanır bir saygı duruşu hem de kaybedilen bir Afro-Amerikan kuşağı için derin bir ağıt inşa ediyor.

Five Easy Pieces (Beş Kolay Parça) filminin yakaladığı muazzam başarının ardından Bob Rafelson, o çarpıcı devam hamlesinde yüzünü Amerika'nın un ufak olmuş düşlerine çok daha derinden çeviriyor.Jack Nicholson ve Bruce Dern, birbirine yabancılaşmış iki kardeş olan David ve Jason'a hayat veriyor. David, gecenin karanlığına seslenen melankolik bir radyo programcısı; Jason ise kabına sığmaz bir düzenbaz. Jason, küçük kardeşini kasvetli Atlantic City’ye ve tehlikeli bir gayrimenkul tezgahının içine sürüklediğinde, olaylar önü alınamaz bir trajediye doğru tırmanıyor. Jason'ın ömür törpüsü, eski bir güzellik kraliçesi olan sevgilisi rolünde harikalar yaratan Ellen Burstyn’i de kadrosunda barındıran The King of Marvin Gardens (Marvin Gardens Kralı), yetmişler sinemasının en sarsıcı karakter analizlerinden biri olarak hafızalara kazınıyor.

Dikongué-Pipa, Muna Moto filminde kırılgan ve duygu yüklü bir aşk hikâyesi üzerinden, Afrika sinemasına yepyeni bir dil kazandırır. Kamerun’un bir köyünde, kur yapma ve evlilik ritüellerini çevreleyen katı gelenekler, birbirine körkütük âşık sözlü bir çiftin yollarını ayıracaktır; zira ödenemeyen bir başlık parası ve genç kadına göz koyan bir başka adam, ataerkil bir toplum ile modern bir nesil arasındaki çatışmanın fitilini ateşler. Işıkla yıkanan siyah-beyaz sinematografi ve üsluptaki sanatsal dokunuşlar, hafızalardan silinmeyecek güçte görseller doğurur. Geriye dönüşlerle (flashback) örülü bu sarsıcı anlatı, sömürgecilik sonrası dönemin sancılarını ve geleneklerin dışına çıkmayı reddeden bir topluluğun yarattığı yıkıcı yıkımı gözler önüne serer.

Fransa'nın güneyinin güzelliklerini ziyaret etmek için daha fazla nedene ihtiyacınız varmış gibi, Agnès Varda, Fransız Turizm Ofisi tarafından finanse edilen kısa bir belgeselde bu bölgenin ihtişamını kutluyor. Bu neşeli küçük filmde Varda, güneşlenenlerin ve her yaştan ziyaretçiyi eğlendirecek yerlerin görüntüleriyle turizmin bölge için önemini vurguluyor.

Sidney Poitier, izleyiciyi coşkuyla sürükleyen bu ilk yönetmenlik denemesinde, aktör ve yapımcı Harry Belafonte ile omuz omuza vererek Western türünün tarihini adeta yeniden yazdı ve Siyah kahramanları, bugüne dek hep göz ardı edildikleri bu janrın tam merkezine taşıdı. Canlı bir dostluk komedisini, Black Power (Siyah Güç) döneminin yakıcı siyasi öfkesiyle harmanlayan yapımda; ketum ve çetin bir kervan liderini canlandıran Poitier ile tabancasını İncil’inden ayırmayan, düzenbaz bir "rahip" rolünde harikalar yaratan muzip Belafonte başrolleri paylaşıyor. Kölelikten henüz özgürleşmiş ve Batı’ya doğru umuda yol alan bir göçmen kervanını tehdit eden beyaz ödül avcılarına karşı, bu iki zıt karakter kader birliği yapıyor. Üstün bir sinematik işçilikle dokunmuş bu revizyonist başyapıt, Buck and the Preacher, Hollywood ezberlerini her adımda bozarak Western türünü Siyahların özgürlük mücadelesi adına yeniden fethediyor.

Kara Güç (Black Power) hareketi Amerika’yı yeniden şekillendirirken, çığır açan yönetmen Gordon Parks, sinema tarihine damga vuracak bir başyapıta imza attı. "Blaxploitation" döneminin fitilini ateşleyen bu yapım, seyirciyi ezber bozan, sınır tanımaz yeni nesil bir aksiyon kahramanıyla tanıştırdı: John Shaft. Richard Roundtree’nin kariyerine yön veren performansıyla hayat bulan Shaft; sokakların dilinden konuşan, suçlulara karşı ne kadar amansızsa sevgililerine karşı bir o kadar müşfik, Nevyorklu bir özel dedektifidir. Bir Harlem mafya babasının kaçırılan kızını İtalyan gangsterlerin elinden kurtarmak için kolları sıvadığında, kendini şehrin kuzeyi ile güneyini karşı karşıya getiren, hızla tırmanan bir bölge savaşının tam ortasında bulur. Yetmişlerin tekinsiz ve kasvetli Manhattan’ını tüm çıplaklığıyla yansıtan bu canlı zaman kapsülü, yıllar boyu sayısız devam filmine ve yeniden çevrime ilham verdi. Orijinal Shaft, Roundtree’nin hafızalara kazınan parlak deri ceketlerinden, Isaac Hayes imzalı o ikonik funk ve soul tınılarına kadar sinema tarihinin en silinmez izleriyle bezelidir.

Yönetmen Albert ve Allen Hughes ile senarist Tyger Williams, 1990’ların Los Angeles’ındaki Watts sokaklarında hüküm süren o kaderci ve amansız yaşam ile ölüm döngüsünü beyaz perdeye aktardıklarında henüz yirmili yaşlarının başındaydılar; ancak Amerikan sinemasında ve hip-hop kültüründe adeta bir deprem etkisi yarattılar.1965 ve 1992 isyanlarının karanlık gölgesinde büyüyen genç Caine (Tyrin Turner), uyuşturucu baronu babasının (Samuel L. Jackson’ın tüyler ürperten kısa rolüyle) ve ne zaman ne yapacağı belli olmayan ele avuca sığmaz dostu O-Dog’un (Larenz Tate) pençesinde şekillenir. Kendisini korumaya çalışan büyükanne ve büyükbabasının tüm çabalarına, sadık sevgilisi Ronnie’nin (Jada Pinkett) direnişine rağmen, Caine kurtulmak isteyip istemediğinden bile emin olamadığı kanlı bir suç sarmalına doğru sürüklenir.Hughes kardeşlerin rap kliplerinden süzülen devingen ve çarpıcı görsel estetiğini sert bir realizmle harmanlayan Menace II Society, umutsuzluğun insan ruhunda açtığı derin yaraları gözler önüne seren, sarsıcı ve ibretlik bir başyapıttır.

Film, Cincinnati’de görev yapan polis memuru Russell Stevens Jr.‘ın (Laurence Fishburne), Los Angeles’taki bir uyuşturucu kartelini çökertmek amacıyla gizli göreve atanmasını konu alır. Stevens, “John Hull” takma adıyla uyuşturucu dünyasına sızar ve avukat David Jason (Jeff Goldblum) ile iş birliği yaparak kartelin içine nüfuz eder. Ancak, suç dünyasının derinliklerine indikçe, ahlaki değerleri ve görev bilinci arasında çatışmalar yaşamaya başlar.

Night Games (1966) – Bastırılmış Arzuların Labirentinde Mai Zetterling’in yönettiği Night Games (Nattlek, 1966), bireysel travma, cinsellik ve toplumsal baskılar üzerine cesur bir keşif sunan, İsveç sinemasının en provokatif yapımlarından biridir. Film, varlıklı bir adam olan Jan’ın, çocukluk travmalarıyla yüzleşmesini konu alırken, bastırılmış arzuların ve geçmişin gölgelerinin bugüne nasıl sızdığını psikolojik bir yoğunlukla işler. Zetterling, filmini klasik anlatı yapısından uzaklaştırarak, zaman ve bilinç akışı arasında gidip gelen kurgusal yapısıyla izleyiciyi Jan’ın zihnine hapseder. Geri dönüşlerle şekillenen hikâye, ana karakterin geçmişindeki karmaşık anne figürü ve aristokratik çevrenin ikiyüzlülüğü üzerinden toplumsal cinsiyet rolleri ve gücün doğasını sorgular. Çarpıcı görselliği ve sembolik anlatımıyla Night Games, Zetterling’in sinema dili üzerindeki ustalığını gösterirken, izleyiciyi rahatsız edici ve derinlemesine düşündürücü bir yolculuğa çıkarır.

Mai Zetterling’in sineması, 1960’ların feminist sinemasının bu keskin ve muzip mihenk taşıyla, coşkulu bir deneyselliğin ve amansız bir politik adanmışlığın zirvesine ulaşır. Üç kadın (ulusal sinemanın ikonik isimleri Bibi Andersson, Harriet Andersson ve Gunnel Lindblom), Lysistrata oyununun tiyatro turnesiyle İsveç’i fellik fellik gezip ekseriyetle kendilerini anlamayan seyircilere oynarken, kendi yaşamlarının ve evliliklerinin Aristofanes’in eserindeki o karmaşık, çatışmalı toplumsal cinsiyet ilişkilerinde aynalandığını görür. Sahnedeki dram, sahne arkasındaki gerçeklik ve sürrealist fanteziler ile gündüz düşlerinden taşan bir sel, Kızlar’da (The Girls) çarpışır. Film; kadınların özgürleşme yolunda karşılaştıkları sayısız engele ve patriyarkanın gürültüsü arasında sesini duyurmaya çalışan kadın sanatçının varoluş mücadelesine yöneltilmiş keskin ve alaycı bir bakıştır.

Tasasız gençlik ile yetişkinler dünyasının sert gerçekleri arasında sıkışıp kalan genç bir kız, masumiyetin yitirilişine dair bu tekinsiz rüyada, huzursuz edici bir uyanış yaşar. Joyce Carol Oates’un dünyaca ünlü “Where Are You Going, Where Have You Been?” (Nereye Gidiyorsun, Neredeydin?) adlı kısa öyküsünden uyarlanan, Joyce Chopra imzalı bu ilk kurmaca film, Laura Dern’ün göz kamaştıran çıkış performansına sahne oluyor. Dern, ailesinin aykırı çocuğu olan on beş yaşındaki Connie karakterine hayat veriyor. Connie’nin plaj kaçamakları, alışveriş merkezi turları ve masum flörtlerle bezeli yaz rüyası, gizemli bir yabancının (unutulmaz derecede tekinsiz bir performansla Treat Williams) hayatına girmesiyle parça parça olur. Sundance’te Büyük Jüri Ödülü’ne layık görülen Smooth Talk, ergenlik dönemindeki keşiflerin yarattığı o heyecan ve endişe karışımı hissi ustalıkla yakalıyor; bir büyüme hikayesinin bilindik kalıplarını çok daha sarsıcı ve derin bir anlatıya dönüştürüyor.

Göz korkutucu derecede samimi bir yaklaşımla ele alan bu eşsiz yapıt, nükleer bir yıkımın ardından bir ailenin sıradan gündelik yaşamını gözler önüne seriyor. Küçük Kaliforniya kasabasının yakınlarında gerçekleşen bir atom bombası saldırısından sonra Carol Wetherly (Jane Alexander'ın korkusuzca kırılgan ve Oscar'a aday gösterilen performansıyla), radyasyon hastalığıyla ve o birbirine kenetlenmiş topluluklarının bir daha asla eskisi gibi olmayacağı gerçeğiyle yüzleşen üç çocuğuna bakacak gücü kendinde bulmak zorundadır. Hayal bile edilemeyecek olayların ruhlarda bıraktığı derin izlere adeta bir günlük tutarcasına odaklanan yönetmen Lynne Littman, paramparça olmuş bir dünyada yaşamaya devam etmenin ne anlama geldiğine dair yürek burkan, insani bir vizyon ortaya koyuyor.Film, soğuk savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği arasındaki nükleer gerilimin tırmanmasına bir tepki olarak çekilmiştir. Dönemin diğer ikonik nükleer felaket filmleri olan The Day After (1983) ve İngiliz yapımı Threads (1984) ile birlikte anılır. Bu sinema klasiği, son olarak Mart 2026'da The Criterion Collection tarafından yüksek kalitede Blu-ray olarak yeniden basılmıştır.

Bottleneckin ahlaksız patronu Kent, cinayetle biten hileli bir poker oyununu araştıran Şerif Keoghu, fazla soru sorduğu için öldürür. Kentin pis işlerinde ortak olan Belediye Başkanı, kolay kontrol edebileceğini düşündüğü, kasabanın sarhoşu Washington Dimsdalei yeni şerif olarak iş başına getirir.Ancak bu berbat tipler, Dimsdalein eskinin meşhur kanun adamı Tom Destrynin yardımcılığını yapmış olduğunu unutmuşlardır. Dimsdale beklenmedik bir hamleyle, Destrynin oğlu Tom Destry Jrı kendi yardımcılığına getirirek herkesi şaşırtacaktırMarlene Dietrich ve James Stewart, hem gürültülü koparıcı bir parodi hem de türünün parıldayan bir örneği olan bu muazzam komedi-western filminde zirveye oynuyor. Dietrich, kavgacı ve hırçın salon şarkıcısı Frenchy rolüyle o egzotik aşk tanrıçası imajından sıyrılıp muhteşem bir kariyer dönüşüne imza atıyor. Stewart ise silahtan nefret eden ve sınır kasabası Bottleneck’e kanun ile düzeni getirmek için sadece zekasını kullanan sevimli şerif yardımcısı rolündeki büyüleyici performansıyla, sonraki pek çok western filminde de sürdüreceği o cana yakın, halktan adam personasını perçinliyor. Işıltılı bir senaryo, usta karakter oyuncularından oluşan yardımcı kadro ve büyüleyici Dietrich’in eşsiz bir cesaretle seslendirdiği kıpır kıpır müzikal parçalar bir araya gelerek, stüdyo döneminin o sıkça taklit edilen, hayranlık uyandırıcı ve karşı konulmaz şaheserini var ediyor.

Yazar ve yönetmen Greg Mottola’nın ilk uzun metrajlı yapıtı olan bu film; barındırdığı ince mizah ve buruk bir burukluk taşıyan duygusal yüküyle, 1990’ların bağımsız sinema dünyasına keskin zekalı ve mütevazı bir yeteneğin ayak bastığını müjdeliyordu.Kocasına (Stanley Tucci) gizemli bir aşık tarafından yazılmış bir aşk mektubu bulan bahtsız Eliza (Hope Davis), ne yapacağını bilemeyerek çareyi birbirine sıkı sıkıya bağlı Long Islandlı ailesinin kapısını çalmakta bulur. Çok geçmeden tüm aile; iradesi güçlü bir anne (Anne Meara), sessiz sakin bir baba (Pat McNamara) ve yanında iddialı sevgilisiyle (Liev Schreiber) gelen hayatın yorduğu bir kız kardeş (Parker Posey), bir istasyon vagonu arabaya doluşup gerçeğin peşinden Manhattan’a doğru yola çıkar. Böylece beklenmedik virajlar ve hayat değiştiren yüzleşmelerle dolu, tek bir güne sığdırılmış çılgın bir macera başlar.Birbirinden yetenekli oyunculardan oluşan seçkin bir kadronun abartısız ve kusursuz bir doğallıkla hayat verdiği The Daytrippers, kopma noktasına gelen aile bağlarına muzip ve bir o kadar da derinden bakan sarsıcı bir film.

Ünlü oyun yazarıyken sinemanın usta yönetmenine dönüşen Marcel Pagnol’un o sıcak ve nüktedan üslubu, hayatın içinden süzülüp gelen bu büyüleyici komedide tüm görkemiyle parlıyor. Pagnol, yakından tanıdığı Provence kırsalına geri dönerken; saf bir yanılgı içindeki bir fırıncının (Orson Welles tarafından "gelmiş geçmiş en büyük aktör" olarak göklere çıkarılan eşsiz Raimu’nun) evlilik sorunlarının, tüm kasabayı içine alan bir skandala dönüşmesinin canlı bir portresini çiziyor. Yönetmenin sıradan insanların yaşantılarına duyduğu o kadim ilgiyi, alçakgönüllü fakat kusursuz bir görsel üslupla harmanlayan Fırıncının Karısı (The Baker’s Wife); insan ilişkilerinin karmaşıklığını ele alışındaki keskin gözlem gücü ve incelikli mizahıyla hem hayranlık uyandırıyor hem de derin bir iz bırakıyor.

Kendi öz benliğiyle yaşama serüveni, sınavlardan ve çetin yollardan geçen sarsıcı ve bir o kadar da kendinden emin bu ilk filminde Dee Rees, siyahi kuir kadınların deneyimlerini dürüstçe yansıtan, eşine az rastlanır bir büyüme hikayesi sunuyor. Rees’in incelikli kalemine, derinlikli karakter analizlerine dayanan ve Adepero Oduye’nin çok katmanlı, usta oyunculuğuyla hayat bulan Pariah, Brooklyn’li genç Alike’nin hikayesini anlatıyor. Alike, kendisi için hiçbir alan yaratmayan bir toplumsal düzenin içinde, cinsiyet ve cinsel kimliğini dışa vurmaya çabalarken; bir yandan ilk aşkın ve kalp kırıklıklarının duygusal mayın tarlalarında yolunu bulmaya, diğer yandan ise ailesinin hoşnutsuzluğuyla baş etmeye çalışıyor. Bradford Young’ın etkileyici ve akıcı sinematografisiyle ana karakterine yüreğe işleyen bir yakınlık kuran bu derin portre, gücü kırılganlıkta, özgürlüğü ise zincirleri kırmakta buluyor.

Sessiz sinemanın efsane ismi Harold Lloyd, aksiyon, romantizm ve slapstick komedinin o kendine has icatlarla dolu harmanında bu kez rotasını Batı’ya kırıyor. Lloyd’un hayat verdiği o meşhur gözlüklü "sıradan adam" figürü, nüfuzlu bir şerifin nazik ruhlu oğlu Harold Hickory rolüyle en unutulmaz performanslarından birini sergiliyor. Sert ve kaba saba ağabeylerinin gölgesinde yaşayan Harold için kasabaya gelen gezgin bir ilaç kumpanyası; beraberinde yalnızca heyecanı değil, aşkın parıltısını ve rüştünü ispat etme fırsatını da getiriyor. Lloyd’un zekice kurgulanmış görsel şakaları ve terk edilmiş bir gemideki o destansı, dişe diş kavga sahnesi gibi nefes kesen anlar; sinemacının "mazlumun zaferi" üzerine kurulu en derinlikli anlatılarından biriyle ustaca buluşuyor. The Kid Brother (Yumurcak), erken dönem sinema komedisinin hem kahkahalara boğan hem de yüreklere dokunan o eşsiz doruk noktalarından biri.

Hollywood efsanesi Barbara Stanwyck, "pulp" sinemasının usta ismi yazar-yönetmen Samuel Fuller ile yönetmenin en cüretkâr westerninde bir araya geliyor. Türün kurallarını altüst eden bu feminist yaklaşım; müstehcen bir mizah, çarpıcı bir aksiyon ve insanı savunmasız bırakan bir şefkat arasında zahmetsizce mekik dokuyor.Nüfuzlu çiftlik sahibi Jessica Drummond (Stanwyck), emrindeki kırk silahlı adamıyla Arizona’nın Cochise bölgesine mutlak bir hakimiyetle hükmetmektedir. ABD Şerifi Griff Bonell (Barry Sullivan) ve kardeşleri, Jessica’nın adamlarından biri hakkındaki tutuklama kararıyla kasabaya geldiklerinde, Jessica bu kanun adamına gönlünü kaptırmaya başlar; ancak bu aşk, kendi otoritesinin de parça parça eksilmesine neden olacaktır.Büyüleyici siyah-beyaz CinemaScope görüntüleri, kinayelerle bezeli sert diyalogları ve Stanwyck’in en mağrur haliyle sergilediği ateşli performansıyla Forty Guns, Fuller’ın sinematik ustalığının en keskin ve görkemli gösterilerinden biridir.

Susan Seidelman, kadınların kendilerini yeniden yaratışına dair sunduğu o canlı portrelerin düşük bütçeli ve özgün başlangıcı olan bu ilk uzun metrajlı filmiyle, kendine has New York vizyonunu mühürlüyor. New Jersey’den kaçan, file çorapları içinde bir kıvılcım gibi parlayan tam bir punk prototipi Wren (Susan Berman), ünlü olma misyonuyla şehre adım atar. Kendi reklamını yaptığı el ilanlarını duvarlara yapıştırmadığı ya da Peppermint Lounge’da takılmadığı anlarda, vaktini ya otoyol kenarındaki bir minibüste yaşayan dünyanın en nazik adamı Paul (Brad Rinn) ile ya da mesafeli rock yıldızı Eric (Richard Hell) ile geçirmektedir. 80’li yılların şehir merkezindeki o kirli ama görkemli havayı yakalayan 16 mm çekimleri ve The Feelies ile diğer grupların imzasını taşıyan, değişken ruh halleri arasında gidip gelen enerjik müzikleriyle Smithereens; Cannes’da Altın Palmiye için yarışan ilk Amerikan bağımsız filmi olma özelliğini taşıyor. Film, çoktan geride kalmış bir dönemin renkleri solmamış bir anlık görüntüsü niteliğinde.

Besteci Kurt Weill'in kurnaz melodileri ve oyun yazarı Bertolt Brecht'in cesurluğu, Alman yönetmen G. W. Pabst'ın (Pandora'nın Kutusu) yönetmenliğinde, Weimar döneminin tiyatro sansasyonunun bu klasik uyarlamasında beyazperdede bir araya geliyor. Viktorya dönemi Londra'sının yoksul arka sokaklarında geçen Üç Kuruşluk Opera, yeraltı dünyasının anti-kahramanı Mackie Messer'ın (nam-ı diğer Bıçak Mack) Polly Peachum'u etkilemeye ve yetkililerden kaçmaya çalışmasını konu alıyor. Weill'in karşı konulamaz müziği eşliğinde yolsuzluk ve korkuyu somut bir şekilde tasvir eden Üç Kuruşluk Opera, erken dönem sesli sinemanın mihenk taşı olmaya devam ediyor.

Almanya ve Fransa arasındaki sınırda bir kömür madeni çöktüğünde ve bir grup Fransız madenciyi mahsur bıraktığında, sınırın her iki tarafındaki işçiler harekete geçer. Ulusal önyargıları ve savaş zamanından kalma kinleri bir kenara bırakarak tehlikeli bir kurtarma operasyonu başlatırlar. Yönetmen G. W. Pabst, gerçekçi setler ve ses tasarımı kullanarak, madencilerin hayatta kalma mücadelesi verdiği isle boğulmuş kuyulardan oluşan labirenti yaratır ve zamana karşı yarışılan bu senaryoda çarpıcı bir klostrofobi hissi uyandırır. Gerçek bir maden çöküşünden ilham alan Kameradschaft (Yoldaşlık), etkileyici bir felaket filmi ve uluslararası iş birliği için güçlü bir çağrı niteliğindedir. Bu film, Pabst'ın döneminin ahlaki açıdan en duyarlı ve biçimsel olarak en hünerli yönetmenlerinden biri olarak statüsünü pekiştirmiştir.

G. W. Pabst, ilk sesli filmiyle savaş filmini yeni bir çağa taşıdı. Almanya’da ve ötesinde bir kuşağın ruhuna kazınmış kâbusu acımasız bir gerçekçilikle gözler önüne serdi. Fransa’da, I. Dünya Savaşı'nın son aylarında cephede bulunan dört piyade askerinin siperlerine inen Pabst, savaşın dehşetini daha önce görülmemiş bir doğallıkla resmeder. Çatışmaların, topçu bombardımanlarının ve cepheden döndüklerinde onları karşılayan hayal kırıklığının ortasında, bu askerlerin hem bedenlerinin hem de ruhlarının yavaş yavaş nasıl aşındığını sarsıcı bir yoğunlukla anlatır. Savaş karşıtı film klasiklerinin başlangıç noktası olarak, güncelliğini günümüzde bile koruyan unutulmaz bir klasiktir.

Hırslı ve aşırı başarılı lise öğrencisi Tracy Flick (Reese Witherspoon), başlangıçta sosyal bilgiler öğretmeni Jim McAllister'ın (Matthew Broderick) sinirlerini germektedir, ancak öğrenci konseyi başkanlığı için kampanyasını başlatıp öğretmenin özel hayatı da dağılmaya başlayınca, işler kontrolden çıkar. Alexander Payne'in yönettiği satirik film Seçim'de (Election), öğretmen öğrencisini küçük düşürme konusunda sağlıksız bir takıntı geliştirir, onun ezici bir zafer kazanmasını engellemek için gizlice bir rakip adayı destekler ve gerçek dünyadaki siyasetle tuhaf benzerlikler taşıyan bir dizi kirli oyun ve pervasız vaadi harekete geçirir. Payne, o dönemde henüz yayımlanmamış bir Tom Perrotta romanını uyarlarken, hikâyenin temelindeki absürt dinamiği tanıdık bir zemine oturtur (olaylar kendi memleketi olan Nebraska, Omaha'da geçer ve başarılı oyuncu kadrosu amatörlerle tamamlanır) ve derinden kusurlu insan doğasına dair yakından gözlemlediği bu bakışı, acı ama gizliden gizliye sempatik özüne kadar damıtır.

Karanlık Çağlar'ın pislik ve çöplüğün ortasında, dehşet verici bir ejderha, toprakları kasıp kavurmakta ve Şüpheci Bruno'nun krallığı üzerine terörün gölgesini düşürmektedir. Olası tek kurtarıcı olarak ortaya çıkan kişi, sahneye tökezleyerek giren ve cesur şövalye rolüne fırlatılan son derece sevimli bir budala olan Dennis Cooper'dan (Michael Palin) başkası değildir. İkonik komedi topluluğu Monty Python'un bir üyesi olarak kazandığı başarının ardından, Lewis Carroll'un "Jabberwocky" şiirinden esinlenen Terry Gilliam'ın solo yönetmen olarak ilk çıkışı, sevilen İngiliz karakter oyuncularından oluşan bir kadroyla komik saçmalıktan duyduğu zevki sergiliyor. Kan ve pislik içinde neşeli bir eğlence olan Jabberwocky, çıldırmış topluma dair yönetmenin en kahkahalı vizyonlarından biri olmaya devam ediyor.

Donna Deitch'in ilk uzun metrajlı kurmaca filmi "Desert Hearts", 1985'te vizyona girdiğinde çığır açıcı nitelikteydi: İki kadın arasındaki bir aşk hikâyesini, tamamen bağımsız olarak, kısıtlı bir bütçeyle ve bir kadın yönetmen tarafından hayata geçirilmişti. Jane Rule'ın sevilen romanından uyarlanan ve 1959'da geçen filmde, doğu yakasından gelmiş, geleneksel değerlere bağlı profesör Vivian Bell (Helen Shaver), boşanma davası için Reno'ya gelir. Ancak kendini, özgür ruhlu genç Cay'in (Patricia Charbonneau) dikkatini çekerken bulur. Bu karşılaşma, nefes kesici çöl manzarası eşliğinde ağır ilerleyen bir baştan çıkarılışı başlatır. İki başrol oyuncusu arasındaki yadsınamaz kimya, duygu yüklü bir jukebox müzikleri seçkisi ve Robert Elswit'in etkileyici sinematografisiyle "Desert Hearts", içten bir özlemi ve duygusal açık yürekliliği muhteşem bir biçimde yansıtır.

Jacques Tati, büyüleyici ilk uzun metrajlı filminde, köyüne seyyar bir panayır geldiğinde altüst olan titiz bir postacıyı canlandırıyor. Tati, daha bu erken dönem çalışmasında dahi, sinemasını tanımlayacak olan araçlarla (sessiz görsel şakalar, minimal ama ustalıkla yerleştirilmiş ses efektleri) ustaca oynuyor ve temayı (teknolojiye artan bağımlılığımızın saçmalığı) irdeliyordu.

Meksika siyasi sinemasının en önemli yapıtlarından biri olan "Canoa: Bir Utancın Anısı", filmin gösterime girmesinden sadece sekiz yıl önce yaşanmış gerçek bir olayı yeniden hayata getirir: Bir dağ yürüyüşüne çıkan şehirli üniversite çalışanları, yozlaşmış bir rahibin kışkırtmasıyla seyyahları komünist devrimciler olarak gören San Miguel Canoa köylüleri tarafından vahşice saldırıya uğramıştır. Yönetmen Felipe Cazals, olayları belgeselci gerçekçi bir üslupla aktarırken, kısa bir süre sonra Meksiko’da öğrenci protestocuların katledilmesine yol açacak siyasi baskı ortamına da göndermeler yapar. Ortaya çıkan film; ideolojik manipülasyon, dini fanatizm ve kitlesel şiddet üzerine cesur bir yorum, aynı zamanda içe işleyen bir dehşet anlatısıdır.Önemli Not: Altyazı İngilizce çevirisinden otomatik olarak Türkçeye çevrilmiştir. Cümle ve anlam bozukluğu yer yer olabilir. Ama izlemeye engel olacak yoğunlukta değildir.

18 yaşındaki tecrübesiz bir oyuncu olan Maria Enders, MalojaSnake adlı oyundaki Sigird karakteriyle büyük bir şöhret kazanmıştır. Oyun gereği Sigird, Helena adlı orta yaşlı bir oyuncunun bunalıma girerek intiharına sebep olmaktadır. 20 yıl sonra Maria şöhretinin doruğunda bir aktristir, ancak Jo-Ann Ellis adlı genç bir aktris onun tahtını tehdit etmektedir. Sanki ona şöhret kapılarını açan oyundaki roller değişmiş, kendisi Helena olmuştur. Bu zor zamanlarında yanındaki tek kişi, asistanı Valentinedir.

Speedy, Harold Lloyd'ün başrolde olduğu son sessiz uzun metraj filmidir ve aynı zamanda en iyi filmlerinden biridir. Slapstick efsanesi, bu filmde unutulmaz "Gözlüklü Karakter"ini canlandırıyor; bu sefer iyi kalpli ama aklı bir karış havada, bir türlü işinde duramayan bir New York'lu olarak karşımıza çıkıyor. Gerçek çağrısını ise, sevgilisinin huysuz dedesinin işlettiği, şehrin son atlı tramvayını kurtarmaya karar verdiğinde buluyor.Coney Island'a yapılan neşe dolu bir ziyaretten, inanılmaz Babe Ruth cameosuna, şehrin sokaklarında gerçekleşen ve tüyleri diken diken eden doruk noktası dublörlerine kadar, Speedy New York'a yazılmış, kontrolden çıkmış bir aşk mektubu niteliğinde ve sizi kulaktan kulağa gülümsetecek bir film.

1965'in yazında New England açıklarındaki bir adada geçen hikâye ilk aşk ve büyülü bir yazı anlatıyor. 12 yaşındaki iki çocuğun birbirlerine aşık olup, gizlice anlaşarak vahşi doğaya kaçar. Yetkililer onları bulmaya çalışırken, kuvvetli bir fırtına da adaya doğru yaklaşmaktadır. Barış dolu ada halkının hayatı hiç kimsenin baş edemeyeceği biçimde alt üst olmuştur.

Med Hondo, 1970'ten beri politik açıdan bağlılık gösteren uzun metrajlı filmler ve bir dizi belgesel üretmiştir. Onun ilk büyük filmi, Fransa'da yurtdışında yaşadığı deneyimlerinin bir sonucudur. Soleil O'da (1970) Hondo, Fransa'daki Afrikalıların karşılaştığı ırkçılığı eleştirir ve aynı zamanda köle ticareti ile Batı Avrupa'nın ekonomik olarak gelişmiş bölgelerindeki işçi çalıştırma pratikleri arasında bağlantılar kurar.Normalde Afrika sineması çatısı altında değerlendirilen Soleil O, Afrika kökenli göçmenlerin sömürge sonrası bir Avrupa ülkesine varışlarının sosyal, politik ve ekonomik etkilerini ele aldığı için, siyahi diasporik göç tartışmaları için son derece uygundur. Ayrıca film, Afrika kökenini reddederek Batı kültürünü yüceltmenin tuzaklarına işaret ederek asimilasyonun etkilerini gözler önüne serer. Filmin göçmenliği pan-Afrika meselesi olarak gören vizyonu ve ırkçılığı ile onun yabancılaştırıcı etkilerini betimleyişi, kıtayı anlamak için onu ideal bir eser haline getirir.

Sembène, Emitai (1971) ile başlattığı Afrika'nın geçmişini inceleme çalışmasına bu filmle devam eder. Bu sefer, belirli bir tarihsel olayı ele almak yerine, Sembène modern Senegal yaşamının temel unsurlarının dış müdahalenin bir sonucu olduğunu ortaya koyar. On yedinci veya on sekizinci yüzyıllara ait olduğu belirsiz bir dönemde, İslam'ın getirilişini, ülkenin sonradan Fransızlar tarafından sömürgeleştirilmesine benzer bir sömürü unsuru olarak gözler önüne serer.Sembène aynı zamanda Batılı film stilini reddetmeye devam eder ve bunun yerine Afrika geleneklerini aktaran sinematik teknikler kullanır. Ceddo (Outsiders-Dışlanmışlar), geleneksel toplumun Hıristiyan misyonerler tarafından temas edildiği ve köle tüccarlarıyla yüzleştiği bir sırada, Afrikalıların İslam'a geçiş sürecini araştırır.

Harold Lamb üniversiteye gideceği için o kadar heyecanlıdır ki; harçlık kazanmak için çalışmak, üniversite tezahüratlarını ezberlemek ve bir filmde gördüğü özel bir kendini tanıtma yöntemini öğrenmekle meşguldür. Tate Üniversitesi'ne vardığında kısa sürede şakaların ve alayların hedefi haline gelir. Tek gerçek dostu Peggy'nin yardımıyla, popüler olmak için her türlü çabayı göstermeye karar verir.

Kazancıyla gerekli tıbbi bakımı karşılayamadığı için oğlunu kaybeden Meksikalı yoksul bir balıkçı, kendisinin ve çok sayıdaki meslektaşının, çalıştıkları açgözlü bir adam ve yasaları onun menfaatlerine göre çıkaran yozlaşmış bir politikacı tarafından ne kadar kötü sömürüldüğünün farkına varır.Kariyerinin başlarında, Avusturya doğumlu ve geleceğin Oscar ödüllü yönetmeni Fred Zinnemann, Emilio Gómez Muriel ile birlikte, politik ve duygusal açıdan yürek burkan "Redes" filminin yönetmenliğini üstlendi. Meksika Körfezi'nde balıkçılık yaparak geçimini sağlamaya çalışan insanların (çoğunlukla gerçek balıkçılar tarafından canlandırılan) günlük zorlu mücadelesini belgesel tadında ve etkileyici bir dille dramatize eden bu filmde, bir işçinin yaşadığı korkunç kayıp, kendisinin ve iş arkadaşlarının siyasi bir uyanış yaşamasına öncülük eder. Yeteneklerin benzersiz bir buluşması olan "Redes", ilerici Meksika hükümeti tarafından ısmarlanmış olup, efsanevi fotoğrafçı Paul Strand tarafından yazılmış ve muhteşem bir şekilde görüntülenmiştir.

Bengalli yönetmen Ritwik Ghatak’ın etkileyici güzellikteki, ağıtsı destanı "Titas Adında Bir Nehir"; Bölünme öncesi Doğu Bengal’de, Titas Nehri kıyısındaki balıkçı köylerinde yaşayan insanların fırtınalı hayatlarını konu alır. Özellikle, yılmaz dul Basanti olmak üzere bir dizi büyüleyici karakterin trajik iç içe geçmiş kaderlerine odaklanan Ghatak, bir topluluğun yok olan yaşam tarzının hüzünlü hikâyesini anlatır. Bangladeş’in bağımsız bir ülke olmasından kısa bir süre sonra çekilen, dolaylı anlatıma sahip ve resimsel nitelikteki *Adı Titas Olan Bir Nehir*, onlarca yıldır sadık bir hayran kitlesine sahip bir yönetmenden görkemli bir destandır.

Bengalli yönetmen Ritwik Ghatak’ın sinema tarihine kazandırdığı ve Hindistan’ın Bölünmesi’yle topraklarından koparılarak hayatta kalma mücadelesine tutunan bir ailenin hikâyesini anlatan "Bulutlarla Örtülü Yıldız", kendini ailesine adayan en büyük kızları Neeta’nın (Supriya Choudhury) trajedisini merkezine alır. Neeta, kendi umutları ve arzularının ailesi ve kardeşlerinin çıkarları uğruna defalarca hiçe sayılışını çaresizce izler; ta ki mutluluk için tüm şansları buharlaşana, kendisi paramparça olana ve hastalık onu ele geçirene dek. Ghatak, dengesiz kompozisyonlar, süreksiz kurgu ve katmanlı bir ses tasarımı denemeleriyle melodrama hem entelektüel açıdan iddialı hem de duygusal açıdan sarsıcı yeni bir biçim kazandırır. Yönetmen, hem Hindistan tarihinin trajedilerine hem de geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinin eşitsizliklerine ağıt yakar hem de kendisinden sonraki Hint sinemacı kuşakları için biçimsel bir yol çizer.

Strangers, Tesadüfen gizemli komşusu ile karşılaştıktan sonra hayatı değişen bir adamın hikayesini konu ediyor. Senarist olan Adam’ın hayatı, bir gece tesadüfen komşusu Harry ile karşılaşmasıyla bambaşka bir hal alır. İkisi arasındaki ilişki arttıkça Adam, çocukluk evine geri çekilir ve burada uzun süre önce ölmüş olan ebeveynlerinin hayatta olduklarını ve otuz yıl önce öldükleri günkü yaşta göründüklerini keşfeder.

İki görme engelli masör, esrarengiz bir şehirli kadın, yalnız bir adam ve onun haşarı yeğeni... Hiroshi Shimizu'nun "Masörler ve Bir Kadın" filmi, dağların kuytu bir köşesindeki bir kaplıca kasabasında, aşk ve aile üzerine kesişen incelikli hikayelerden örülmüştür. Hiroshi Shimizu, narin ve şaşırtıcı mizahıyla, yalnızlığın ve insanın bağ kurma ihtiyacının zamansız bir portresini çizer.

Hiroshi Shimizu'nun hüzünlü ve bir o kadar da neşeli savaş zamanı aşk hikayesinde, iki yaralı ruh nazik ve çekingen bir romans yaşar. Bir asker (Chishu Ryu), filme adını veren nesne yüzünden ayağını yaralayınca bir kaplıca kasabasında kalmak zorunda kalır. Kısa süre sonra nesnenin sahibi olan güzel kadını (Kinuyo Tanaka) bulur ve kendini ona vurulmuş halde bulur.

İçine kapanışmış 'evde kalmış kız' Charlotte Vale (Bette Davis), tutucu ve sofu Boston Brahmin (seçkinler sınıfı) annesi (Gladys Cooper) tarafından büyütülmenin baskısı altında gelişememiş ve kendi değersizliğine inanmış bir haldedir. Ta ki, kendisine Güney Amerika seyahati için bir gemi yolculuğuna çıkma özgüveni veren nazik bir psikiyatrist (Claude Rains) ile karşılaşana kadar. Gemide, mutsuz evlilik yapmış bir adamın (Paul Henreid) yardımıyla kendini bulur. Bu imkânsız aşk, Charlotte'un annesinin pençesinden kurtulmasına yardım edebilir – peki ama bağımsızlığın yanı sıra mutluluğu da bulabilecek midir? Davis'in 'kadın filmilerinin kraliçesi' olarak hüküm sürdüğü dönemin zirvesinde çekilen ve Oscar ödüllü Max Steiner müziğiyle güçlenen Now, Voyager (Şimdi, Yolcu), çağlar boyu sürecek bir melodram; hem heyecan verici bir Hollywood aşk hikâyesi hem de kendini keşfetmeye dair dokunaklı bir destandır.