Modern dünyanın gerisinde kalmış bir halkın çarpıcı ve düşündürücü bir portresi. Slovak fotoğrafçı Martin Martinček'in eserlerinden ilham alan bu yapım, Tatra Dağları'nın kuşattığı orta Slovakya'nın Liptov bölgesinde yaşayan insanların fotoğraflarında olduğu gibi, bütün bir ömrü ışıltılı ve kalıcı görüntülere sığdırıyor. Dušan Hanák'ın bu fotoğraflardan yola çıkarak çektiği film, şiirsel bir görsel deneme formunda ilerliyor ve bu izole insanların deneyimlerini daha kapsamlı bir şekilde yakalıyor.17 yıl boyunca yasaklı kalmış olan Obrazy Starého Sveta (Pictures of the Old World) - Eski Dünyanın Resimleri, Çekoslovakya'da sosyalist rejimin faydalarına başkaldıran bir çiftçi grubun hikayesini konu ediniyor. Kendi ülkesinde gösterimi yapılamayan belgesel, ilk kez 1989 yılında Avrupa Film Ödülleri Festivali'nde gösterilmiş ve yönetmen Dusan Hanák 'Onur Ödülü' kazanmıştı.

Dünyanın en görkemli kuşlarından bazıları, büyüleyici güzellikteki çiftleşme ritüelleri esnasında göz alıcı danslar sergileyip rengârenk tüyleriyle gösteriş yapıyor.

Çekildiği yılda belgesel tarihini alt üst etmiş bir film. Filmdeki röportajlar ve itiraflar kanıt olarak gösterildi ve yargılanan kişiyi idamdan kurtararak beraat ettirdi. Film 1970ler de işlenen bir polis cinayetini aydınlatmak için o dönemdeki görgü tanıklarıyla, polislerle ve sanıklarla yapılan röportajlardan oluşuyor. Film genel anlamda 12 Angry Manin gerçekte vücut bulmuş hali olarak tanımlanabilir.

Çekimi üç yıldan fazla süren “Çöplük/Wasteland”belgesel, ünlü sanatçı Vik Muniz’i Brooklyn’deki evinden memleketi Brezilya’da Rio de Janeiro’nun dışında bulunan dünyanın en büyük çöplüğü Jardim Gramacho’ya kadar izliyor. Muniz, burada bir “catador” grubunun fotoğraflarını çekiyor. Muniz’in başlangıçtaki amacı çöplerle birlikte catadorları görüntülemektir. Ancak bu ilham verici karakterlerle yaptığı işbirliği ile onların hayatlarına dahil oluyor. Catadorlar kendilerine umut olan Muniz sayesinde yeniden hayal etmeye başlıyorlar. Yönetmen Lucy Walker yardımcılarıyla birlikte tüm süreç boyunca sanatın dönüştürücü gücü ve insan ruhunun simyasının etkileyici kanıtlarını ortaya koyuyorlar.

Oscar’da kesinlikle gönlümüzün pır pır atacağı bölüm olan En İyi Belgesel adaylıklarında adeta ışıldıyor bu film. Siz de izleyince göreceksiniz, belgesel sinemanın sınırlarını aşıp unutulmayacak bir düş âlemine sürükleyen bu enfes film, 2014’ün en çok konuşulacak ve ödüller toplayacak belgesellerinden biri olacak. Cutie and the Boxer bokstan resme giden yolda bir sonbahar hikâyesi… Aynı zamanda görüntü yönetmeni de olan yönetmen Heinzerling bu belgeselde 80’lik iki ihtiyar sanatçının aşklarının 40. yılını renk cümbüşüyle kutsuyor...

ABD hükümetinin sözde özgürlük ve adalet sistemine karşı hazırlanmış vurucu bir biyografi örneği olan bu film, Reddit kurucularından genç yaşta kaybettiğimiz Aaron Swartz'ın hayat hikayesini anlatıyor. Filmde Aaron'ın çocukluğundan kendi elleriyle yaşamına son verdiği 26 yıllık süreç içerisinde onun fikirleri, dehası ve hayata bakış açısı gözler önüne seriliyor.

Destn (Tom Sullivan) şöhretin eşiğinde bir rock grubunun lideridir. Şimdiye kadar müzik kariyerlerini kokain kaçakçılığı ile sürdürüyorlardı. Müzisyenler ve onların menajeri Raf (Jack Palance) organize suç ile ilişkilerini kesmek, uyuşturucuyu geride bırakıp sadece müziğe konsantre olmayı isterler. Ancak mafya için son bir iş yapmaya zorlanırlar.

Grubun kariyerini kapsayan 1.200 saatten fazla görüntüden derlenen Pearl Jam: Twenty Pearl Jam'in kesin bir portresi. Kısmen konser filmi, kısmen içeriden samimi bir röportaj ve kısmen de müziğin gücüne bir tanıklık.

Kirli Savaşlar, Blackwater adlı kitabı uluslararası arenada en çok satanlar listesine girmiş olan araştırmacı gazeteci Jeremy Scahill’in izinden, Afganistan’dan Yemen’e, Somali’ye ve ötesine uzanan Amerika’nın gizli savaşlarının kalbine iniyor. Güçlü bir sinematik tarzı olan film, belgesel türü ve kurgusal hikâyeciliğin sınırlarını bulanık hale getiriyor. Yarı aksiyon filmi, yarı dedektiflik öyküsü olan Kirli Savaşlar, günümüzün en önemli ve bir o kadar da eksik bilinen öykülerinden birine yapılan sürükleyici bir yolculuk. Afganistan’ın ücra bir köşesinde tamamen yanlış giden bir ABD gece baskınına ilişkin bir dosyayla başlayan hikâye, hızlıca, gizli ve oldukça güçlü Ortak Özel Operasyon Komutanlığı (JSOC) hakkında küresel çapta yürütülen bir soruşturmaya dönüşüyor..

Efsanevi rock grubu The Beatles'ın bölünmenin eşiğine geldiği son aylarını takip ediyoruz. Bu arada son iki albümleri "Let It Be" ve "Abbey Road" için müzik yapıyorlar ve sonunda Apple binasının çatısında son bir konserle sona eriyorlar.

Hikâyenin merkezinde, Sibirya Taygası'nda Yenisey nehri kıyısındaki Bakhtia köyünün yerli halkının yaşamı yer alıyor. Kamera, bir yıl boyunca köydeki kahramanları takip ediyor. Son yüzyıllarda günlük rutinleri neredeyse hiç değişmeyen yerliler, hayatlarını kendi kültürel geleneklerine göre yaşamaya devam ediyor.

Petrol kirliliğini temizlemekten ağaçların iletişim kurmasına yardımcı olmaya kadar çeşitli işlevler üstlenen mantarların sihirli dünyasını tüm ayrıntılarıyla keşfedin.

Londra Ulusal Galerisi'nin günlük işleyişinin bir portresi, çalışanların rolünü ve Galeri ziyaretçilerinin deneyimlerini ortaya koyuyor. Film, küratörlerin ve konservatörlerin; eğitim, bilim ve koruma departmanlarının; ve galeriyi deneyimlemeye gelen her türlü insandan oluşan izleyicinin rolünü tasvir ediyor.

Batı’nın Afganistan’daki varlığına dair epik bir belgesel olan Acı Göl, BBC News için çekilmiş ve hiç gün güzüne çıkmamış 26 terabaytlık arşiv görüntülerinin bir araya getirilmesinden oluşuyor. Şok edici sahnelerin araya virgül koyduğu bu muazzam montaj, bahsettiği şeylerin garipliğiyle birlikte adeta rahatsız edici bir düş gibi ilerliyor. Curtis’in üstsesi bu anlarda yardımcı olmaya çalışıyor izleyiciye: “İktidardakiler gerçekliğin karmaşıklığını anlamamız için hikâyeler uydururlar, ama bu hikâyeler giderek daha az inandırıcı ve yavan gelmeye başlıyor.” Biçimsel anlamda bir başyapıt düzeyine erişen bu son Adam Curtis işi müziği ve arşiv görüntülerini kullanma biçimi ve kurduğu bağlantıların dudak uçuklatıcılığıyla neredeyse katartik bir etkiye erişiyor. Savaşlar ve bunların etrafına inşa edilmiş söylemler hakkındaki öngörüleri, Acı Göl’ü çok önemli bir izleme deneyimine dönüştürüyor.

Imagine: John Lennon, John Lennon'ın hayal dünyasına az da olsa adım atabilmemizi sağlayan başrolünde de kendisini izlediğimiz bir belgesel. Her anı şarkılarla dolu olmasıyla da ilgi çekiyor. Aile hayatını yakından izleyebileceğiniz gibi arkadaşlarının, dostlarının ve hatta oğlunun kendisi hakkında ne düşündüğünü de öğreniyoruz.

The Interrupters, Chicago toplumlarını bir zamanlar uyguladıkları şiddetten korumaya çalışan üç Violence Interrupter'ın dokunaklı ve şaşırtıcı hikayelerini anlatıyor. Ünlü yönetmen Steve James ve çok satan yazar Alex Kotlowitz'in imzasını taşıyan bu film, şehirlerimizdeki inatçı ve ısrarcı şiddete dair alışılmadık derecede samimi bir yolculuk. Kartemquin Films tarafından bir yıl boyunca çekilen The Interrupters, Chicago'nun şehirlerimizdeki şiddet konusunda ulusal bir sembol haline geldiği bir dönemi ele alıyor. Bu dönemde şehir, başta Chicago Lisesi öğrencisi Derrion Albert'in vahşice dövülmesi ve ölümünün videoya kaydedilmesi olmak üzere yüksek profilli olaylarla kuşatıldı. Filmin ana özneleri, şiddetin yayılmasının bulaşıcı hastalıkların yayılmasını taklit ettiğine ve bu nedenle tedavinin benzer olması gerektiğine inanan yenilikçi bir organizasyon olan CeaseFire için çalışmaktadır: en çok enfekte olanın peşinden gidin ve enfeksiyonu kaynağında durdurun. Kendi kişisel geçmişleri nedeniyle sokaklarda itibar sahibi olan "Şiddeti Kesenler "in tek misyonu, çatışmalara şiddete dönüşmeden müdahale etmektir. The Interrupters'da, babası şehrin en kötü şöhretli çete liderlerinden Jeff Fort olan Ameena Matthews'un kendisi de bir uyuşturucu çetesinin infazcısıydı. Ancak çocuk sahibi olmak ve Müslüman inancıyla teselli bulmak onu sokaklardan çekip aldı ve toprakladı. Derrion Albert'in ölümünün ardından Ameena, annesinin yakın bir sırdaşı olur ve yas sürecinde ona yardımcı olur. Meslektaşları arasında korkusuzluğuyla tanınan Ameena, kendisine o yaşlardaki halini hatırlatan alıngan bir genç kızla arkadaş olur. Film, Ameena'nın sorunlu kızı doğru yöne itmeye çalıştığı aylar boyunca bu arkadaşlığı takip ediyor. Babasının cinayetiyle yara alan Cobe Williams, canına tak edene kadar hapse girip çıkmıştır. Ailesi - özellikle de küçük oğlu - ayaklarının üzerinde durmasına yardımcı oldu. Cobe mizahı ve genel olarak iyi huyuyla diğerlerini silahsızlandırır. En zorlu anı, intikam almaya o kadar kararlı bir adamla yüzleşmek zorunda kaldığı andır ki Cobe silahını bıraktığından emin olmak için adamın üstünü aramak zorunda kalır. Ameena gibi o da hapisten yeni çıkmış bir genç ve eski mahallesinden hacizli bir evde yaşayan genç bir adam da dahil olmak üzere karşılaştığı kişilerin hayatlarına derinlemesine dahil olur. Eddie Bocanegra'nın peşini on yedi yaşındayken işlediği bir cinayet bırakmaz. CeaseFire çalışması, yaptığı şey için duyduğu pişmanlığın bir parçasıdır. Eddie en çok şiddetin çocuklar üzerindeki etkilerinden rahatsızdır ve bu nedenle zamanının çoğunu hem onları sokaklardan uzak tutmak hem de ihtiyacı olanlara - kardeşi kollarında ölen 16 yaşındaki bir kız da dahil olmak üzere - destek sağlamak için küçük çocuklarla çalışarak geçirir. Duygulu ve empatik Eddie, resim yapmayı hapishanede öğrenmiş, çocuklara sanat öğretiyor ve onları şiddetin dokunduğu kişilerin yaşadığı zayıflatıcı travma konusunda uyarmaya çalışıyor. The Interrupters, Ameena, Cobe ve Eddie'yi işlerini yaparken...

Sadece arşiv filmleri ve Mogwai grubunun yeni müziklerini kullanan Mark Cousins, nükleer zamanlarımızın empresyonist bir kaleydoskopunu sunuyor - protesto yürüyüşleri, Soğuk Savaş kılıç şakırtıları, Çernobil ve Fukishima - ama aynı zamanda atom dünyasının yüce güzelliği ve röntgen ve MRI taramalarının insan hayatlarını nasıl iyileştirdiği. Nükleer çağ bir kabustu, ama aynı zamanda rüya gibiydi.

1949 yapımı Le Sang Des Bêtes (Blood of the Beasts), Georges Franju’nun Paris’te çektiği 22 dakikalık bir belgesel. Belgeselde o zamanın Paris’inde bulunan mezbahanelerden görüntüler izleriz.

Rock tarihinin en gizemli figürünün dünyasına nadiren atılan bir bakış bu. Büyük hayranlarından bazılarıyla önceden hazırlanmadan yapılmış röportajlarla onun popüler müziğe olan inkâr edilemez etkisinin izini sürüyor.1960’larda gençlerin sevgilisi olan Scott Walker, olağanüstü sesiyle Jacques Brel şarkıları söylemeye başladı ve zamanla döneminin en derinlikli sanatçılarından biri haline geldi. Bu eşsiz belgesel, Walker’ın yaratım sürecine ve The Drift adlı kusursuz albümüne eğiliyor.

“Film bana tuhaf bir komediymiş gibi görünüyor. Garip, olağandışı bir fikir üzerine kurulmuş, neredeyse Beckett-vari eğlenceli bir fikir var ortada; birisinin resim yapma sürecini bir film olarak izliyoruz. Neyse ki Tim komik birisi!” Teller (Yönetmen) Tim Jenison post-prodüksiyon ve grafik alanındaki bilgisayar programlarıyla tanınan bir mucit. Garip hobiler edinmek için hem zamanı hem de tutkusu var. Hobilerinin en sonuncusu belki de en tuhaf olanı: Hollandalı büyük ressam Johannes Vermeer. David Hockney ve Philip Steadman’ın Vermeer hakkındaki kitaplarını okuması, Tim’i, Vermeer’in resimlerini optik bir alet yardımıyla yaptığına iyiden iyiye ikna eder. Hattâ, hemen garajında basit bir mercek ve ayna düzeneği kurup, ilk denemelere de başlar. Hayatında hiç resim yapmamış olan Tim, bu aleti kullanarak Vermeer’in ‘Müzik Dersi’ isimli tablosunun tıpatıp aynısını yapabilecek midir gerçekten?

“Kuantum fiziği gibi bir durum bu: İnsanlar filmi izlerken film değişmeye başlıyor.”(Yönetmen) Bir çok kült filmin radikal yorumları vardır ama hiç birisi bu konuda Stanley Kubrick’in filmi Cinnet’inin (1980) eline su dökemez herhalde. 237 No’lu Oda, Kubrick’in belki de en çok tartışılan filminin altında yatan gizli anlamları, tuhaf sembolleri ve şifreleri çözdüğünü iddia eden bir grup (belki biraz kaçık ve fazlasıyla meraklı) sinefille tanıştırıyor bizi. Cinnet’i baştan sona didik didik eden, onu hiç akla gelmeyecek biçimlerde yeniden düşünmeye sevk eden 237 No’lu Oda bizi hem ikna edici, hem de kışkırtıcı ve tuhaf teorilerle başbaşa bırakıyor. Rodney Ascher, Cinnet’ten aldığı parçalarla bu teorileri ustaca bir araya getirirken bir yandan da günümüzün sinefil kültürünün muhteşem bir portresini çiziyor. 237 No’lu Oda hiç abartısız senenin en keyifli, en kült olmayı hakeden seyirliklerinden birisi.

Usta yönetmen Raoul Peck’in imzasını taşıyan Oscar adayı bu belgesel, ünlü Amerikalı yazar James Baldwin’in yarım kalmış yapıtı Remember This House’u merkezine alıyor. Baldwin, çok kısa aralıklarla öldürülen Afro-Amerikalı üç aktiviste; Medgar Evers, Malcolm X ve Martin Luther King Jr.’a dair anılarından yola çıkarak Amerika’da ırkçılığın kökeni ve bununla nasıl mücadele edilebileceği üzerine bir deneme yazmayı hedeflemişti bu yapıtında. Peck ise yarım kalmış bu metni arşiv görüntüleriyle birleştirerek, Baldwin’in o dönemde ırkçılığa dair söylediklerinin günümüzde Amerika’da hâlâ geçerli olduğunu hayranlık uyandırıcı şekilde ortaya koyuyor. Filmde Baldwin›in metnini ünlü oyuncu Samuel L. Jackson seslendiriyor.

2009 yılında Alex Gibney, Lance Armstrong'un bisiklet sporuna geri dönüşünü konu alan bir film yapmak üzere işe alındı. Doping skandalı patlak verdiğinde proje rafa kaldırıldı ve Armstrong'un itirafından sonra yeniden açıldı. Armstrong Yalanı 2013 yılında başlıyor ve spor tarihinin en sıra dışı öykülerinden birinin çözülüşüne içeriden, sürükleyici bir bakış sunuyor. Lance Armstrong'un da dediği gibi, "Çok fazla yalan yaşamadım ama büyük bir yalan yaşadım."

1970'lerin başındaki ihtiyatlı iyimserlikten Sovyetler Birliği'nin çöküşü ve Fidel Castro'nun 2016'daki ölümünün ardından 1990'ların üzücü dönemine kadar 45 yıl boyunca Küba'da yaşam mücadelesi veren üç ailenin belgeseli.

2015 yılında Bükreş’te Colectiv adlı bir gece kulübünde çıkan yangın sonucu 27 kişi vefat eder, 180 kişi yaralanır. Daha sonra yangında ölümcül derecede yanıkları olmayan kişiler de hastanede bir bir ölmeye başlar ve vefat edenlerin sayısı 60’a yükselir. Bir doktor ise bu duruma dayanamaz ve asıl durumu araştırmacı gazetecilere ihbar eder. Bunun üzerine itiraflar ardı ardına gelir. Bu sayede gazeteciler büyük bir sağlık hizmetleri dolandırıcılığını ortaya çıkarır.

Kaliforniya, İsviçre, Çin ve Avustralya'daki bal arısı kolonilerine derinlemesine bir bakış. İsviçre'nin 2014 Oscar Ödülleri yabancı dilde en iyi film kategorisinde aday olmuştu.

Bundan bir süre önce, dünyanın en eski uygarlıklarının mekanı Anadolu’ya doğru yola çıkan Nezih Ünen ve ekibi, benzersiz bir sinema projesini de başlatmış oldu. Unutulmuş topraklarda geçen ve yapımı 6 yıl süren film, 2008 yılında festivallerde, 2010 yılında ise salonlarda seyirci ile buluşarak gün ışığına çıktı. Görkemli bir geçmişten bugüne kalan şarkı, dans ve ritüellerin modernize edilerek ölümsüzleştirildiği bu ilk ‘Gerçek Yaşam Müzikali’nde dünya, bilmediği belki de son büyük uygarlıkla, Anadolu ile tanışıyor. Yapımı kadar, yayınlanmasında da pek çok güçlükle karşılaşılan Anadolunun Kayıp Şarkıları projesi, herşeye rağmen sessiz bir süreç içinde uluslararası alanda geniş kitlelere ulaştı ve ulaşmaya devam ediyor. İçeriğindeki benzersiz kültürler, tarihi mekanlar ve doğal ortamlar her geçen gün silinip yok olurken geriye bu film ve albümündeki şarkılar, danslar ve anılar kalmakta.

Tüm zamanların en iyi konser filmi Stop Making Sense, Talking Heads’in Aralık 1983’te Hollywood Pantages Tiyatrosu’ndaki efsanevi performansını beyazperdeye taşıyor. Başta David Byrne, Tina Weymouth, Chris Frantz ile Jerry Harrison ve onlara eşlik eden usta müzisyenlerin en coşkun hallerini Kuzuların Sessizliği ve Philadelphia ile tanıdığımız ünlü sinemacı Jonathan Demme yakalıyor. Tüm şarkıları yenilenmiş versiyonlarıyla içeren bu 4K restorasyon, filmin 40. yıldönümü vesilesiyle yapıldı. Byrne’ün ayaklı bir lambayla düetinden Noh tiyatrosuna selam niteliğindeki “büyük takım elbisesine” kadar pek çok ikonik sahnesiyle dans edilecek, hatırlanacak bir film; Talking Heads’in “Naive Melody”, “Psycho Killer”, “Burning Down the House”, “Once in a Lifetime” ve “Genius of Love” gibi harika şarkılarıyla gerçek bir hazine.

Godfrey Reggio, Qatsi Üçlemesi’nin son bölümünde dijital devrimi işliyor. Yavaş çekim, time-lapse, bilgisayarla üretilmiş görüntüler ve buluntu film gibi çok çeşitli sinematik tekniklerin kullanıldığı bu film, doğaldan yapaya geçişin tamamlandığı bir dünyayı anlatıyor. Küreselleşme başarılmıştır, bütün etkileşimlerimiz artık teknoloji aracılığıyla gerçekleşmektedir ve bütün görüntülerin üzerinde oynanmıştır. Bu (sanal) gerçeklikte Reggio, “iletişim” kakofonisinin insanlığı dil ötesi bir yaşantıya sürüklediği bir çağın, çılgınca olduğu kadar düşündürücü tablosunu çiziyor.Qatsi üçlemesinin ilk filmini Coppola, ikinci filmini Lucas ve son filmini de Soderbergh finanse etmiştir.

ABD ordusundaki askerlere yönelik tecavüz salgını, bunu sürdüren ve üstünü örten kurumlar ve bunun derin kişisel ve toplumsal sonuçları hakkında araştırmacı ve son derece duygusal bir belgesel.

Bu film, bir yıl boyunca, kızları Parlayan Yıldız Günü (Kim Jong-ils doğum günü) kutlamalarına katılmak üzere seçilen sıradan bir Pyongyang ailesinin hayatını takip ediyor. Kuzey Kore hükümeti bir propaganda filmi isterken, yönetmen senaryo sahneleri arasında çekim yapmaya devam etti. Ritüelleştirilmiş renk ve neşe patlamaları, özellikle korkunç olmayan, ancak oldukça gerçeküstü olan soluk günlük gerçeklikle keskin bir tezat oluşturuyor.

İberia (2005) filmi, İspanyol yönetmen Carlos Saura'nın bir eseridir ve sanatın çeşitli yönlerini içinde barındıran bir dans ve müzik gösterisidir. Film, müzikle iç içe geçmiş sahneleri, etkileyici görselliği ve güçlü temalarıyla dikkat çekiyor. Eleştirmenler, görsel anlatımın yanı sıra, filmdeki duygusal derinlikleri ve kültürel temaları övgüyle karşılamaktadır. Ancak bazı izleyiciler, filmdeki anlatımın karmaşık olduğunu düşünebilir. Genel olarak, sanatseverler ve dans tutkunları için önerilen bir yapım olarak öne çıkmaktadır.

Shakespeare’in III. Richard’ının yeni bir versiyonu söz konusu. Bir tiyatro grubu, oyunu sahneye koyarken metnin gücünü ve günümüzdeki uzantılarını tartışıyor. Klasik anlatım kalıplarının dışına çıkan bu ilginç filmde Winona Ryder, Alec Baldwin gibi angloamerikan gençliğin idolleri de mevcut.