Sedmikrasky (Küçük Papatyalar): her ikisi de Marie adlı, 17 yaşında iki özgür kızın (Jitka Cerhovâ ve Ivana Karbanovâ) hikâyesini anlatır. Kızların bir olay örgüsünden çok, unutulmaz bir edepsizlik sahneleri dizisi oluşturan çeşitli çılgınlıkları arasında, Chytilovânın başını hükümetle belaya sokmasına yol açan birçok penis- karşıtı gagler (salatalık ve muz soymak gibi), çirkin yaşlı adamlara eğilim ve kaliteli yemeklerin ikram edildiği herkese açık (Laurel ve Hardyye rakip olabilecek cinsten) bir parti bulunur. Bu rahatsız edici ama özgürleştirici güç gösterisi, yetenekli yönetmeninin özgürlükle neler yapabileceğini gözler önüne serer. Jacques Rivettenin Celine and Julie Go Boatingi üzerinde büyük bir etkisi olan Sedmikrasky, eleştirmen Ruby Richin de dile getirdiği üzere, Medusanın kahkahası olarak yorumlanabilecek, yıkıcı, canlı, enerjik ve çoğu erkek izleyici için (tehditkâr değilse bile) ürkütücü kadın kıkırdamalarıma dopdolu.Çekoslavakya'nın rejimi destekleyen bir mesajdan yoksun gördüğü için yasakladığı Sedmikrásky (Daisies) - Küçük Papatyalar, Çekoslavakya'nın ilk feminist sinemacısı Vera Chytilová'nın uzun bir süre film yapamamasına sebep oldu. Sovyetler'in Çekoslavakya'ya girmesinden sonra 1969-75 yılları arasında film yapması yasaklanan Chytilová, ancak cumhurbaşkanına yazdığı mektuptan sonra yeniden çalışma izni alabilmişti. Çekoslavakya'da 60'lı yıllarda çekilmiş en anarşik ve cesur film olarak kabul edilen güldürü niteliğindeki bu özgün ve avangart film, aynı zamanda anti-militarist ögeler de içeriyor.

Sene 1945-46. 10 yaşındaki Eda ve onun arkadaşı Tonda, Prag dışındaki küçük bir köyde yaşamaktadırlar. Okulda, sınıfları çok vahşi ve disiplinsiz olduğundan öğretmenleri istifa eder ve yerine militan Igor Hnidzo gelir. Kendisi çok katıdır ama aynı zamanda adildir. Tek zaafı da genç kadınlara olan ilgisidir..Oscar adaylığı da bulunan Obecna Skola (The Elementary School) - Ortaokul, 2 ödüle sahip bir film.

Sinemada sürrealizm deyince akla gelen ilk isimlerden olan Çek yönetmen Jan Swankmajer imzalı, Berlin Film Festivali’nden en iyi kısa film ödüllü Moznosti Dialogu (Dimensions of Dialogue), iletişim boyutlarını gerçek üstü bir düzlemde tanımlıyor. Üç farklı iletişim türünün anlatıldığı stop-motion tekniğiyle çekilen filmde Jan Swankmajer çeşitli aletler ve mevye-sebzelerden yaptığı kafalarla, kendine has kilden insanlarıyla imgeleri yorumlamayı kişilerin kendi fantezi dünyasına bıraksa da, tarih boyunca olduğu gibi bırakın toplumları sadece iki insanın gerçek iletişiminin bile ne kadar zor, hatta imkansız olduğunu gözler önüne seriyor.Çekoslavakya hükümeti tarafından yapıldığı dönemde sansüre uğrayan film, bugün Çek Cumhuriyeti’nin dünyaya bıraktığı en önemli kültürel miraslarından biri. Jan Švankmajer ise, doğduğu ülkeden ötürü dünyada yoğun bir üne sahip olmasa da, sanata gönül vermiş araştırmacı kişilerin tanıştıklarında büyük hayranlık duyduğu bir isim.

Bu sarsıcı olduğu kadar lirik ilk uzun metrajlı filmiyle Jan Němec, Çekoslovak Yeni Dalgası’nı var eden radikal yönetmenler arasındaki en tavizsiz vizyoner olduğunu kanıtlamıştır. Arnošt Lustig’in bir romanından uyarlanan Gecenin Elmasları, toplama kampı sevkiyatından kaçıp kendilerini çevreleyen ormanlara sığınan iki çocuğun izini sürer. Burası, hayatta kalmanın çıplak ve sert gerçekliği ile rüyaların, anıların ve görsel şiir parçalarının iç içe geçtiği düşmanca bir coğrafyadır. Çekoslovak sinemasının en nüfuzlu görüntü yönetmenlerinden Jaroslav Kučera ve Miroslav Ondříček’in can yakıcı görselliğiyle birleşen filmde Němec; parçalı kurgu, eksiltili anlatım ve sürrealist imgeleri ustalıkla kullanır. Bu yalın hikâyeyi bağlamından koparıp soyutlayarak, karanlığın ve sisin içinde yitip gitmiş bir bilincin yaşadığı o panik dolu hezeyanı iliklerimize kadar hissettirir.

1919da, Alman ordusu özel birlikleri tarafından katledilen, barışsever ve devrimci kişiliğiyle tüm zamanların insanlık anıtı Rosa Luxemburg... Seçkin bir aydın olmasının yanı sıra, meydanlarda bilimsel sosyalizmi kararlılıkla savunan Rosa Luxemburg, barışçı ve eşitlikçi bir dünya için mücadele veriyordu. Buna ulaşmak için de, kendi deyişiyle, nefret etmeyi öğrenmesi gerekecekti. Ama nefret etmek, onun yaşamı boyunca öğrenemediği belki de tek şeydi. Bu film, hem kendine, hem de çağdaşlarına karşı, ilkeli tutumuyla ikilem içinde çırpınan akıllı ve cesur bir kadının yaşam dönemeçlerine ışık tutuyor...

Çek yönetmen Jan Svankmajer'den sürreal bir Alice Harikalar Diyarı'nda uyarlaması. Lewis Caroll'ın aynı adlı romandan serbest bir uyarlama olan filmde, orijinal hikayeye sadık kalınarak Alice beyaz tavşanın peşine takılır başka bir dünyaya geçiş yapar.Alıştığımız Alice hikayesindekinden farklı olan bu dünyada, korkutucu karakter ve yaratıklarla karşılaşıyoruz. Yönetmen Jan Svankmajer, sürreal öğeler kullanarak anlattığı Alice'in fantastik hikayesini bir korku masalına dönüştürüyor. Yönetmenin, animasyon, gerçek çekimler ve kukla kullanarak farklı teknikleri bir araya getirerek çektiği film görmediğimiz bir Alice hikayesi sunuyor; ve kültler arasındaki yerini alıyor.

"Çek fantastik/grotesk gelenegine ait bir başyapıt.2. dünya savaşı dönemini anlatan filmde, kökeninde germen kanı olan çekoslovakyalı bir krematör kendi halinde işinde gücündeyken yavşak bir arkadaşının Almanlıktan alınan tadın hiçbir şeyden alınamayacağından dem vurması, kanına girmesiyle değişmesini, şirazeyi kaydırmasını anlatıyor. Bu arada kahramanımızın karısı da yahudi kökenlidir. Sadece anlatımda benimsediği zamanının ötesinde üslup için dahi izlemeye değer çok güzel bir film.""Her ne kadar korku filmleri listesinin zirvelerinde görünse de, bilinmelidir ki korku filmi değildir, korku öğelerini pek az içeren bir filmdir."

Sıkı Denetlenen Trenler, kara mizahı, ayrıntıya önem atfedişi, mahcup ve şefkatli hümanizmiyle Çek Yeni Dalgası’nın ideal bir örneği olarak çıkar karşımıza. Jiri Menzel’in bu ilk uzun metrajlı filmi, tıpkı önceki filmlerinin çoğunda olduğu gibi, Çek romancı Bohumil Hrabal’ın metinlerinden uyarlamadır. Senaryoyu da beraber yazan bu ikilinin ilişkisi oldukça yakın ve dostanedir: Menzel, aldığı En iyi Yabancı Film Oscarı’nı tümüyle yazara atfederken, Hrabal’sa filmi, kendi orijinal metninden daha çok sevdiğini söyler.Utangaç, hassas genç bir delikanlının duygusal eğitiminin anlatıldığı hikâyenin ana damarını trenler oluşturur. Milo (iri gözleri, meraklı bakışlarıyla Buster Keaton’ı anımsatan Vaclav Neckar’ın canlandırdığı karakter) "tek bir yerde durmasını sağlayan ve ağır işlerden uzak tutan" yeni üniformasından, istasyon bekçiliği işinden gurur duyar. Ancak tatlı bir biletçi kıza tutkuyla âşık Milo, kendisini ona yaklaşmaktan alıkoyan çekingenliğinden ötürü umutsuzluk içindedir. Rol-modeli, alaycı ve uslanmaz kadın delisi Hubi-ka’ysa (Josef Somr), vaktini çaktırmadan kuralları delmeye ve karşısına çıkan her dişi yaratığı avlamaya ayırır.Şimdilerde aldatıcı bir biçimde işleniyor olsa da bu tema, hikâye, 2. Dünya Savaşı’nın son yıllarında durgun bir tren istasyonunda geçiyor olmasaydı, pek de ilginç olmazdı. Kaç yıldır devam ettiği halde önceleri pek de umursanmayan savaş, kademe kademe her şeye gölge etmeye, Milo’nun hikâyesine de trajedi ve karmaşıklık katmaya başlar. O güne kadar Çek sinemasınca işgal kuvvetlerine karşı kahramanca bir mücadele olarak çözümlenen bu dönem, filmde dolaylı ve ironik bir açıdan ele alınır. "Çoğu film, bilinçli bilinçsiz, savaşı çekici kılar," diyen Menzel’in amacı abartılı savaş mitini yapıçözüme uğratmaktır. Trenlerin kahramanlıklarla ilgisi yoktur: Hubi-ka’nın asıl derdi Direniş mücadelesine katkı vermek filan değil, cinsel arzularını tatmin etmekken, Milo’ysa tesadüfen oradadır. Ayrıca kimse de şeytanlaştırılmamıştır filmde: Evinden uzak kalmış, zihnen kayıp bir grup Alman askerinin yaptığı iş, faşist köpeklere destek vermek değil, bir tren dolusu güzel hemşireyi bakışlarıyla kesmektir. Çek Nazi işbirlikçisi Counselor Zednicek’se (Vlastimil Brodsly), cani bir yaratıktan ziyade, kendisine eşlik eden alaycı, Wagner gösterişçiliğini tiye alan müziğiyle, bir budaladan başka bir şey değildir. Çekoslovakya üzerindeki Sovyet hakimiyetine çok ciddi yer verilmiş değildir gerçi ama, o dönemde filmi izleyen yerli sinemaseverlerin böyle bir çıkarsama yapmış olduklarını rahatlıkla söyleyebiliriz.İtaatsizlik göstergesi gülümsemesi ve saygısızlık belirtisi sessizliğiyle Çek zekâsını kendisinde cisimleştiren İyi Asker Svejk karakterinin etkisi, asla, Wehrmacht’ın sınırlardan geri çekilişimi zafer göstergesi parlak bir taktik ürünü olarak yorumlayan Zednicek’e, istasyon personelinin ifadesiz suratlarla karşılık vermesi kadar şiddetli değildir. Aynen Hasek’in klasik romanı gibi Sıkı Denetlenen Trenler de güldürü, trajedi ve maskaralığı erotizmle taşlamayı; doğallıkla absürdlüğü hayli nefret uyandırıcı bir tuhaflıkla, büyüleyici bir biçimde birbirine karıştırır. Hrabal sağ olsun;...

Fransız animasyoncu René Laloux imzalı başyapıt, iki farklı tür arasındaki ezeli mücadeleyi anlatıyor. Dev yaratıklar ve küçük 'insansılar' arasındaki mücadele, içerdiği etkileyici fantastik unsurlara rağmen son derece tanıdık geliyor. Laloux ve senarist arkadaşları, 70'lerin politik iklimini çok iyi yansıtan bu filmde, sınıf mücadelesine dair düşüncelerini paylaşıyorlar aslında. 70'lerin en başarılı animasyon filmlerinden biri olduğunu özellikle belirtmek gerek. Saykodelik teknikleri, bilinçaltına işleyen müzikleri ve müthiş detaylar ve göndermeler içeren senaryosuyla ölümsüz bir klasik.

Nazi işgali altındaki Çekoslovakya'da ufak bir kasabada, yaşlı, dul bir Yahudi kadına ait olan bir dükkan vardır. Rafları kutularla doludur; oysa savaş ve kıtlık kutuların içini çoktan boşaltmıştır. Günün birinde, kasabanın yerli faşist lideri, kayınbiraderi olan içe dönük, yoksul bir marangozu, dükkanı denetleyip karına el koymak üzere Yahudi kadının başına üstün ırktan denetçi yapar. Olup bitenleri anlayamamanın verdiği şaşkınlık içindeki kadın ile gerçeği sezen, ama siyasal gelişmelere omuz silkmekle yetinen marangoz arasındaki garip ilişki böyle başlar.Sağlayacağı maddi çıkar karşısında faşizmin aracı olmayı göze alan marangoz, ana caddedeki dükkanı ve dükkanın sahibi yarı sağır, yaşlı kadını tanıdıkça, kendisini yepyeni bir çatışmanın içinde bulur. Günlerini kadının eski mobilyalarını onarmakla ya da becerebildiği ölçüde ona yardım etmekle geçiren yoksul küçük adam, kadının saf ve doğal evreniyle faşizmin kendisini boyun eğmeye zorladığı yeni düzen arasında kaçınamadığı bir sorgulamaya sürüklenir. Faşist bir düzende olaylar geliştikçe sıradan insan için başkaları ile kendisi arasındaki çelişmeler de keskinleşir.