Jerry Schatzberg (d. 26 Haziran 1927, New York), Amerikalı bir fotoğrafçı ve film yönetmenidir. Kariyerine 1950'lerin sonunda dünyaca ünlü bir moda ve portre fotoğrafçısı olarak başlamış, 1960'ların sonunda ise yönetmenliğe adım atmıştır. Özellikle "New Hollywood" akımı içinde değerlendirilen, karakter odaklı, gerçekçi ve hüzünlü filmleriyle tanınır.
### Fotoğrafçılık Kariyeri
Sinemaya geçmeden önce, Schatzberg dünyanın en prestijli dergileri için çalışan bir fotoğrafçıydı.
* **Vogue, Esquire, Harper's Bazaar** gibi dergiler için moda çekimleri yaptı.
* **Portreleri** oldukça ünlüdür. Objektifine aldığı isimler arasında **Bob Dylan, The Rolling Stones, Jimi Hendrix, Faye Dunaway, Andy Warhol, Salvador Dalí** ve daha birçok müzik, sinema ve sanat dünyasından ikonik isim vardır.
* Bob Dylan'ın 1966 tarihli en ünlü albümlerinden biri olan **"Blonde on Blonde"**ın kapağında da Schatzberg'in çektiği bir fotoğraf kullanıldı. Bu fotoğraf, sanatçının buğulu ve düşündürücü ifadesiyle müzik tarihinin en ikonik albüm kapaklarından biri haline geldi.
### Yönetmenlik Kariyeri ve Önemli Filmleri
Schatzberg'in yönetmenlik kariyeri, 1970'lerin Amerikan sinemasının "auteur" yönetmenleri arasında anılmasını sağlamıştır. Filmleri genellikle toplumun dışına itilmiş, yalnız, yabancılaşmış bireyleri ve onların psikolojik çözümlemelerini konu alır.
1. **Puzzle of a Downfall Child (1970)**
* İlk filmidir ve modellik dünyasının yıkıcı etkilerini anlatır. Başrolde Faye Dunaway oynamıştır. Film, bir modelin zihinsel çöküşünü anlatan deneysel ve poetik bir yapımdır.
2. **The Panic in Needle Park (1971)**
* Schatzberg'i sinema dünyasında tanınır hale getiren filmdir. New York'taki uyuşturucu bağımlılarının acımasız ve gerçekçi bir portresini çizer.
* Film, **Al Pacino**'nun ilk başrol filmidir ve onun olağanüstü performansıyla dikkat çeker. Pacino'nun kariyerindeki dönüm noktalarından biridir.
3. **Scarecrow (1973)**
* Schatzberg'in en çok beğenilen ve klasik statüsü kazanmış filmidir.
* **Gene Hackman** ve **Al Pacino**'nun muhteşem oyunculuklarına dayanan film, Amerika'nın kenar mahallelerinde yaşayan iki serserinin dostluğunu anlatır. **1973 Cannes Film Festivali'nde Altın Palmiye'yi** (En İyi Film) **kazanmıştır.**
4. **Sweet Revenge (1976) & Honeysuckle Rose (1980)**
* "Sweet Revenge" (Diğer adı: Dandy, The All-American Boy) bir trajikomedidir.
* "Honeysuckle Rose" ise country müzik yıldızı **Willie Nelson**'ın başrolünde oynadığı bir müzikal/dram filmidir.
5. **The Seduction of Joe Tynan (1979)**
* Başrolde **Alan Alda**'nın oynadığı, bir senatörün siyaset ve özel hayatı arasındaki ahlaki ikilemlerini konu alan politik bir dramdır.
6. **Misunderstood (1984) & Reunion (1989)**
* "Misunderstood", çocukların duygusal dünyasına odaklanan bir aile dramıdır.
* "Reunion" (Diğer adı: L'ami retrouvé), II. Dünya Savaşı öncesi Almanya'sında bir Alman ve bir Yahudi çocuğun arkadaşlığını anlatan etkileyici bir dramdır.
7. **The Day the Ponies Come Back (2000)**
* Kariyerinin son döneminde çektiği bu film, bir aile içindeki sorunları ele alır.
### Tarzı ve Mirası
* **Gerçekçilik:** Fotoğrafçılık geçmişinin de etkisiyle, filmlerinde doğal ve dokunaklı bir gerçekçilik hakimdir. Özellikle erken dönem filmleri, 1970'lerin New York'unun kasvetli ve gri atmosferini çok iyi yansıtır.
* **Karakter Odaklı Hikayeler:** Filmlerinin merkezinde her zaman güçlü karakterler vardır. Oyuncu yönetimi çok kuvvetlidir ve birçok oyuncu onunla çalıştıkları için en iyi performanslarını vermiştir.
* **Melankoli:** Filmlerinin çoğunda hüzünlü, melankolik ve hatta trajik bir hava sezilir. Kaybetme, yalnızlık ve hayal kırıklığı temaları sıklıkla işlenir.
Jerry Schatzberg, hem fotoğrafçılıkla dondurduğu hem de sinemayla hareket ettirdiği imgelerle 20. yüzyıl Amerikan kültürünü şekillendiren en önemli görsel sanatçılardan biri olarak kabul edilir. Özellikle **"Scarecrow"** ve **"The Panic in Needle Park"** filmleri, sinema tarihçileri ve meraklıları tarafından hala büyük bir hayranlıkla izlenmekte ve analiz edilmektedir.