Kimdir?

Jean-Claude Carrière (1931-2021), özellikle ünlü yönetmen Luis Buñuel ile yaptığı işbirlikleriyle öne çıkan bir senarist, oyun yazarı, romancı, denemeci ve aktördü. Kariyeri altmış yılı aşkın sürmüş, hem Fransız hem de uluslararası sinemada derin bir iz bırakmıştır.

Kariyerinin Öne Çıkan Yönleri

1. Luis Buñuel ile Tarihi İşbirliği

Carrière, en çok İspanyol usta yönetmen Luis Buñuel ile 1960'lar ve 1970'ler boyunca yaptığı ortaklıkla tanınır. Bu işbirliğinden, sinema tarihine geçmiş bir dizi şaheser çıkmıştır:

* **"Günlük Güzellik" (Belle de Jour, 1967):** Burjuva bir kadının cinsel fantezilerini ve ikili hayatını anlatan, sansasyon yaratan bir film.

* **"Tristana" (1970):** Özgürlük ve baskı arasındaki mücadeleyi konu alan, Catherine Deneuve'un başrolde olduğu bir drama.

* ****"Burjuvazinin Gizli Çekiciliği" (Le Charme discret de la bourgeoisie, 1972):** Bir grup burjuva arkadaşın asla bitmeyen bir akşam yemeği için bir araya gelmeye çalışmasını anlatan, rüya mantığıyla işleyen absürt bir komedi. En İyi Yabancı Film Oscar'ını kazanmıştır.

* **"Özgürlük Hayaleti" (Le Fantôme de la liberté, 1974):** Geleneksel anlatı yapısını tamamen reddeden, birbirine gevşekçe bağlı sahnelerden oluşan deneysel bir film.

* **"Bu Karanlık Nesnenin Arzusu" (Cet obscur objet du désir, 1977):** Bir erkeğin, aynı rolü iki farklı aktrisin (Carole Bouquet ve Angela Molina) oynadığı bir kadına takıntısını anlatan, Buñuel'in son filmi.

Bu işbirliği, sürrealizm, toplumsal eleştiri ve keskin bir mizah anlayışının mükemmel bir karışımını temsil eder.

#### 2. Diğer Önemli Yönetmenlerle Çalışmaları

Carrière, sadece Buñuel ile sınırlı kalmadı. Dünyanın en seçkin yönetmenleriyle defalarca çalıştı:

* **Jean-Luc Godard:** "Her Şey Yolunda" (Tout va bien, 1972)

* **Louis Malle:** "Maymunlar Şehri" (Le Voleur, 1967) ve "Mayıs Fırtınaları" (Milou en mai, 1990)

* **Andrzej Wajda:** "Danton" (1983)

* **Peter Brook:** Hem tiyatro hem de sinema projelerinde (örneğin, "Mahabharata"nın sinema ve tiyatro uyarlamaları) yakın bir işbirlikçiydi.

* **Philip Kaufman:** "The Unbearable Lightness of Being" (Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği, 1988)

* **Nagisa Ōshima:** "Max, Mon Amour" (1986)

* **Volker Schlöndorff:** "Teneke Trampet" (Die Blechtrommel, 1979) filminin senaryosuna katkıda bulundu.

* **Milos Forman:** "Valmont" (1989)

#### 3. Edebi Uyarlamalar Konusundaki Ustalığı

Carrière, edebi eserleri sinemaya uyarlama konusunda bir dahi olarak görülür. Klasik metinleri, seyirciye hitap edecek ve görsel olarak etkileyici senaryolara dönüştürmedeki becerisi efsanevidir. Önemli uyarlamalarından bazıları:

* **"Cyrano de Bergerac" (1990):** Gérard Depardieu'nün başrolde olduğu, klasikleşmiş uyarlama.

* **"The Unbearable Lightness of Being" (Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği, 1988):** Milan Kundera'nın karmaşık romanını başarıyla sinemalaştırdı.

* **"İnsanlık Suçu" (The Crime, 1993):** Joseph Conrad'ın "Gizli Ortak" adlı eserinin uyarlaması.

* **"Binghamton'ın Kızı" (The Girl from Binghamton, 2010):** Pierre Choderlos de Laclos'un "Tehlikeli İlişkiler" romanını farklı bir bağlamda yeniden yorumladı.

#### 4. Tiyatro ve Diğer Çalışmaları

* **Peter Brook ile Tiyatro:** Peter Brook ile birlikte, dünyaca ünlü bir tiyatro prodüksiyonu olan "The Mahabharata"yı (1985) yazdı ve sahneledi. Bu çalışma, onun mitoloji ve epik anlatılar konusundaki derin bilgisini gösterir.

* **Oyun Yazarlığı:** Kendi başına birçok oyun yazmıştır.

* **Oyunculuk:** Bazen, çoğunlukla arkadaşı Luis Buñuel'in filmleri olmak üzere ("Burjuvazinin Gizli Çekiciliği"ndeki rahip gibi), küçük rollerde oyunculuk yapmıştır.

* **Kitaplar:** Senaryo teorisi, rüyalar ve kültür tarihi üzerine denemeler ve kitaplar yazmıştır. "The Secret Language of Film" (Filmin Gizli Dili) adlı kitabı özellikle önemlidir.

### Ödülleri ve Mirası

* **Honorary Oscar (2014):** Sinema sanatına olağanüstü katkılarından dolayı Onur Ödülü'ne layık görüldü.

* **İki Kez BAFTA Ödülü:** "The Unbearable Lightness of Being" ve "Valmont" için.

* **César Ödülleri:** "Cyrano de Bergerac" gibi filmlerle en iyi senaryo dalında birkaç kez César Ödülü kazandı.

* **Venedik Film Festivali Altın Aslan (Onur Ödülü):** 2014'te yaşam boyu başarı ödülü verildi.

Jean-Claude Carrière, sadece bir senarist değil, aynı zamanda bir hikaye anlatıcısı, bir kültür insanı ve 20. yüzyılın en büyük sanatçılarıyla çalışmış bir "entelektüel zanaatkâr" olarak hatırlanır. Zekası, inceliği, sürreal mizah anlayışı ve görsel-işitsel anlatıma hakimiyeti, onu sinema tarihinin en seçkin ve en çok saygı duyulan figürlerinden biri yapmıştır.